X
تبلیغات
گروه زیست شناسی کامفیروز
گروه زیست شناسی کامفیروز
مطالب زیست شناسی
بیان ژن , سرطان و تومورها
 

 بسمه تعالی

بیان ژن , سرطان و تومورها :

     خصوصیت مهم تمام یوکاریوت های پیشرفته ظرفیت وتوان زندگی مشخص و معین آنهاست که به سلولهای منفرد بدنی که رشد و تقسیمشان درسطح بالایی تقسیم میشود, میرسند. استثناء قابل توجهی که بوسیله ی سلولهای سرطانی ایجاد میشود در نتیجه ی تغییر متغییر هاییست که کنترل رشد طبیعی آنها کم شده است . توانایی آنها برای رشد و انتشار درموقعیت های مساعد برای موجود زنده ای که در آن امکان اتفاق دارد کشنده است .

     سه نوع از تغییراتی که درهگام سرطانی شدن سلول روی میدهد , در زیر خلاصه شده است :

 

1- فنا ناپذیری(ابدی ): رشد معین  بدون هیچ گونه تغییر در فنوتیپ که در صورت لزوم اتفاق می افتد  شامل تغییراتی در کنترل رشد است که در بحث مولکولی بررسی میشود .

 

2- تغییر شکل (دگرگونی): وادار کردن سلول به رشد است . تغییر شکل یا دگرگونی سلولها مستقل از فاکتورهایی است که معمولا برای رشد سلول لازم است. خصوصیاتی که بوسیله ی تغییر شکل تحت تاثیر واقع شده در بحث سلولی و مولکولی مورد بحث قرار میگیرد .

 

3- گسترش عامل بیماری : یکی از مخرب کننده ترین عامل برای موجود زنده است که در آن سلول سرطانی توانایی هجوم به بافت های سالم را به دست می آورد . سپس ازبافت موجود زنده حرکت کرده و انتقال می یابد , یک کلونی جدید در جای دیگری در بدن ایجاد میکند امروز وقایع مولکولی گسترش یافته  در حال بررسی است . ما برای طبقه بندی وقایعی که سلولها برای تولید تومور ها طی میکنند به مقایسه ی خصوصیات رشد در حالت طبیعی و تغییر شکل یافته در محیط آزمایشگاه که خارج از بدن موجود زنده است پی برده ایم . سلولهای تغییرشکل یافته رشد داده میشوندو سپس سلولهای تغییر شکل یافته رشد میکنند , وقتی سلولها از موجود زنده ی مهره دار گرفته میشوند و در محیط کشت قرار داده میشوند به طور متعدد تا حد ود پنجاه بار تقسیم میشوند  در بعد از آن بیشتر سلولها می میرند و لی سلوهای بازمانده ای وجود دارند که توانایی تقسیم را بطور مشخص حفظ کرده اند و طبق تعریف خصوصیت آنها تغییر کرده است . طبیعت بحران بطور ضعیف بیان شده است و

1

اطلاعات کمی از تغییرات کلونی آن درمحیط کشت در دست داریم , اما در اصل مطابق مراحل ابدی یا فناناپذیر است . محدودیت در ظرفیت زندگی بیشتر سلولها, ما را به دو دیدگاه در مطالعات محدود میکند .

 

1- سلولهای اولیه : سلولهایی هستند که از تقسیم سلولهایی که از موجودزنده به طور مستقیم گرفته شده اند ایجاد میشوند . اما فنوتیپ را مطابق سلولهای والد حفظ میکنند و زنده ماندن آنها برای یک دوره ی کوتاه نسبی است , ولی در محیط کشت گاهی سلوهایی از مرگ خارج میشوند و نمی میرند در واقع این سلولهااز بحران گذشته اند .

 

2- سلولهای بنیان گزار(سلولهایی که از بحران گذشته اند) : سلولهایی که از بحران گذشته اند تشکیل چرخه ی سلولی بدون تومور را می دهند . خصوصیات آنها در عبور ازبحران تغییر کرده است , امکان دارد برای سازگاری با محیط کشت تغییر پیدا کنند . این تغییرات ممکن است آنها را منجر به تشکیل تومور کند در اینصورت فواید سلولها کاهش یافته , ایجاد چرخه ی سلولی فنا نا پذیر میکند . چرخه ی سلولی در کنترل رشد ترکیبات محیط کشت اولیه , شامل موارد زیر میباشد .

 

1- وابستگی به بخش نگهدارنده ( یک سطح محکم وجامد برای اینکه سلولها به آن بچسبند ) مورد نیاز است .

2- سرم وابسته ( فاکتور رشد ) مورد نیاز است . سرم برای آماده کردن فاکتور های رشد لازم است .

3- سلولها فقط تا یک ظرفیت محدود رشد میکنند زیرا رشد سلوها محدود است و بوسیله ی مراحلی که شامل برخورد متقابل سلول به سلول است کنترل میشود .

4- ارگانیزم اسکلت سلولی : سلولها مسطح و گسترده روس سطح و شبکه ای وسیع از رشته های فشرده (شامل رشته های اکتین) هستند .

 

این تغییرات در تجربه ی پایه های ژنتیکی برای کنترل رشد در چرخه ی سلولی مورد بر رسی قرار گرفته است و نتیجه به این صورت است که بیشتر آنها در نتیجه ی تغییرات تحمیلی در کروموزوم است و سلولی است که ساختمان کروموزوم آن از حالت دیپلوئید طبیعی و سالم تغییر کرده است و آنو پلوئید نامیده میشود . سلولهایی که از تومورها بجای بافت سالم کشت داده شده اند تغییراتی را

2

دربرخی یا تمام این خصوصیات نشان میدهند . آنها از مرحله ی تغییر شکل یافته (دوم) عبور یافته اند . سلول تغییر شکل یافته با محدودیت کم رشد میکند . معمولا سطحی محکم و جامد را برای چسبیدن به آن نیاز ندارد . بنا بر این سلولها حرکت کرده و پخش میشوند و وابستگی آنها به سرم کاهش می یابد و سلولها بجای اینکه در یک سطح یا یک لایه محدودشوند بصورت توده در می آیند که فوکوس نامیده میشود .

     بسیاری از تغییرات در ساختمان سلولی که بموجب تشکیل تومور صورت میگیرد جزء تغییرات فنا نا پذیر و دگرگونی ( تغییر شکل) است ,که سلولها ر در محیط کشت ( نمونه) برای تشکیل تومورهای حیوانی آماده میکند . با مقایسه ی خط سلولی , سلوهای تغییر یافته با سلولهای طبیعی ( نرمال) ما به اهمیت ژنتیک در تشکیل تومور ها و درک مراحل فنوتیپ که موجب تغییرات شده اند میرسیم . وقایع اخیر سلولهای طبیعی و نرمال را به سلولهای تغییرشکل یافته تغییر میدهد . این وقایع بوسیله ی تغییرات محیطی یا ژنتیکی انجام میشود . معمولا تغییرات بصورت مضاعف برای ایجاد سرطان لازم است , گاهی اوقات تومورها بعنوان هدف یک سری تغییرات پیشرفتی و تکاملی موجب افزایش عامل واگیر میشوند .

     شیوع سرطان انسانی با سن : تغییراتی که برای تحریک سرطانی شدن است در فاصله ی معین 40-20 سال دیده میشود . گاهی اختلاف شرایط باعث افزایش سلولهای تغییریافته میشود و در نهایت سرطان زا نامیده میشود .

     سرطان زا ها به دو دسته  ی ابتدایی و پیشرفته تقسیم میشوند  که درنهایت نوع پیشرفته تشکیل تومور میدهد .

بدون شک تمایل و گرایش به سرطان طبق قوانین مندلی عمل میکند. یک تغییر ژنتیکی منرد برای تشکیل تومور کافی است , البته در برخی تومورها تغییرات ژنتیکی مضاعف هم مشاهده شده است . برخی از آنها برای رشد تومور اساسی است , اما بقیه گاهی اوقات در رشد تومور شرکت میکنند . اما تا کنون ما دیدگاهی در پایه های مولکولی برای سرطان نداشته ایم . بطور کلی دوگروه ژنها هستند که تغییر شکل یا دگرگونی آنها توسط جهش ایجاد میشود .

 

تومورها : تومورها با ژنهایی که توسط ویروسهایی که باعث تغییرات یا دگرگونی در سلولهای هدف میشوند حمل میشوند . سلولهای حامل این ژنها پروتوانکوژن یا تومور اولیه نامیده میشوند . جهش در نمونه های مختلف سلول تشکیل تومور میدهد . امروزه در حدود صد تومور معین شده است . تومور

3

ها در گروه های متعددی قرار دارند . نمونه های متعدد حاضر از تغییرات فعالیت پروتیین های غشایی که بعنوان فاکتور های نسخه برداری هستند ایجاد میشوند , در نهایت منجر به ایجاد تغییراتی برای تشکیل تومور میشود . تومور های اخیر توسط تومورهای اولیه ای که توسط ویروس یا فعال شدن در راههای دیگر ایجاد میشود به دست می آید . تغییرات شامل تغییرات ساختاری است که توسط بیان ژن در جایی که معمولا بیان نمی شود یا بطور متعدد در بافت سالم بیان میشود ایجاد میشود و در نهایت تغییرات بصورت جهش در محصولات پروتئینی ژنی که مورد جهش قرار گرفته مشاهده میشود .

 

G E N E S .V      منبع :

BENJAMIN   LEWIN 

Chapter   39

از صفحه ی 1180 تا7 118

 

 
+ نوشته شده در  یکشنبه دوم خرداد 1389ساعت 22:18  توسط سارا سامانی پور | 
مسابقه آزمایشگاهی
بـنـام خــدا

مسابقات آزمایشگاهی زیست شناسی

مرحله ی اول شهر

کامفیروز

نام و نام خانوادگی                                                          نام دبیرستان                                          نام دبیر

 

بخش اول سئوالات ایستگاهی:

 

ایستگاه – 1 ( زمان 3 دقیقه )

1-نام و نقش بخش مشخص شده در میکروسکوپ را بنویسید ؟

 

 

 

 

 

ایستگاه – 2 ( زمان 4 دقیقه )

2- با توجه به نمونه ی لام های جانوری ارائه شده مشخص کنید هر یک بطور دقیق کدام نوع بافت جانوری را نمایش میدهد ؟

 

ج

ب

الف

 

 

 

 

نوع

بافت

 

 

ایستگاه 3- ( زمان 5 دقیقه )

3- هریک از مقاطع آمده مربوط به کدام بخش از گیاه است ؟ چرا؟

الف -                                                        ب -                                                  ج –

 

 

ابستگاه 4 ( زمان 1 دقیقه )

4- نا م بخش های مشخص شده بر روی مولاژ گوش را بنویسید ؟

 

الف -                                                                 ب-

 

ایستگاه 5 ( زمان 1 دقیقه)

درقلب زیر, بخش های مشخص شده را نام ببرید؟

 

الف -                                                            ب –

 

 

ایستگاه 6 ( زمان 1 دقیقه )

6- با وسایل و مواد زیر آزمایشی طراحی کنید که تورژسانس و پلاسمولیر را نشان دهد ؟

 

    سیب زمینی –   آب خالص –   نمک –    دو نعلبکی –    چاقو –   خط کش –    ساعت 

 

 

بخش دوم : سئوالات تستی                                                              (زمان 20 دقیقه )

 

1- از روی کدام ویژگی میتوان سلول پارانشیمی را از سلول کلانشیمی تشخیص داد ؟

 

1) ضخامت دیواره                  2) زنده بودن              3) طول سلول            4) کلرو پلاست

 

الف) 3و4                             ب) 3و1                    ج) 2و4                   د) 1و2 

 

2- سلولهای کدام نوع بافت پیوندی زیر میکروسکوپ ظاهری شبیه حلقه ی انگشتری دارند ؟

 

الف) سست                      ب) غضروفی                ب) بازوفیل                 د) چربی

 

3- در عبارات زیر چند جمله ی صحیح وجود دارد .؟

1) آوند های چوبی در هدایت مواد نقش فعال دارند .

2) فشار اسمزی از لایه ی تارهای کشنده تا آندوروم به تدریج کاهش می یابد.

3) اثر فشار ریشه ای در صعود آب , به ویژه در فصل تابستان به مراتب کمتر از تعرق است.

4) شیره ی پرورده در آوند آبکشی از سلولی به سلول دیگر به طریق انتشارساده جریان می یابد.

 

الف) صفر                 ب) یک                        ج) دو                              د)سه

 

4- کمترین گلبول های سفید , مربوط به ................................. می باشد.

الف ) ائوزینول                         ب) مونوسیت                   ج) بازوفیل             د) لنفوسیت

 

5- معمولا فرد ماده ی کدام حیوان , دارای یک تخمدان و یک لوله ی تخمی است .

الف) کبوتر                           ب) ماهی قزل آلا                  ج) قورباغه                 د) موش

 

6- برجستگی خارجی مچ دست و مچ پا در انسان , به ترتیب مربوط به کدام استخوان ها می باشد؟

 

الف) زند زیرین- درشت نی                                   ب) زند زیرین – نازک نی

ج) زند زبرین – درشت نی                                   د) زند زبرین – نازک نی

 

7- کدام در بشره ی پیاز دیده نمی شود ؟

1) کلرو پلاست                 2) فاصله ی بین سلوی        3) سلولهای چند ضلعی       4) روزنهِ هوایی

 

الف ) 1و3                       ب) 2و3                         ج) 3و4                           د) 1و2و4

 

8- درکدام مرحله از تقسیم میوز , تعداد مولکولهای دئوکسی ریبونوکلئیک اسید با تعداد سانترو مرها برابراست ؟

الف ) آنافاز 2                ب) متافاز 1              ج) آنافاز 1                   د ) متافاز 2

 

9- به ترتیب از راست به چپ نوار مشخص کننده ی روی هریک از عدسی های شیئی 4- 10 -40-100 به چه رنگی می باشد ؟

الف) قرمز-زرد-آبی-سفید                                        ب) سفید – آبی- زرد- قرمز

ج) سفید – زرد- آبی- قرمز                                      د) قرمز – آبی- زرد – سفید

10- کدام بخش جزء پوست درخت زرد آلو نیست ؟

الف) آبکش نخستین                                              ب) کامبیوم آوند ساز

ج) چوب پنبه                                                     د) کامبیوم چوب پنبه ساز

 

11- مدت زمان انقباض ماهیچه ی کدام بیشتر است ؟

الف) قلب                      ب) بازو                  ج)میزنای                         د) ابتدای حلق

 

 مانند کدام یک است ؟ XO  12- جنسیت انسان

XX                 د) پروانه  X O                ج) ملخ XX                 ب) گنجشکXXالف) موش

 

13- سلول برگ گندم فاقد کدام اندامک است .؟

الف ) میتو کندری               ب) ریبوزوم                ج) سانتریول                  د) دستگاه گلژی

 

14- کدام ویژگی مربوط به ساقه  ذرت نمی باشد؟

الف) قرار گرفتن دسته های آوندی روی دایره های هم مرکز

ب) بطورمعمول تعداد دسته های آوندی در سمت خارج شبیه تر و اندازه ی آنها کوچکتر است.

 مانند بوده و آوندهای چوبی را در بر میگیرد. Vج) آوندهای آبکشی ,

د) نازک بودن پوست و گاهی غیر مشخص بودن مرز بین پوست و استوانه ی مرکزی 

 

 

15- اگر برش نازکی از قسمت نرم گوجه فرنگی رسیده راتهیه کرده و با میکروسکوپ مشاهده کنیم چه بافتی را تشخیص می دهیم ؟

الف) پارانشیم ذخیره ای                                          ب) پارانشیم فتوسنتز

ج) پارانشیم ترشحی                                                د) کلانشیم      

 

 

بخش سوم: سئوالات تشریحی:                                               ( زمان 20دقیه)

 

1- در میکوسکوپ - الف) نقش پیچ تنظیم کند و صفحه ی چرخان را بنویسید. 

ب) برای مشاهده ی نمونه با عدسی شیئی 100 نیاز به چه ماده ای است ؟ چرا؟

ج) اگر اندازه ی تصویر نمونه ی زیرمیکروسکوپ نوری یک میلیمتر باشد و ما آنرا با عدسی چشمی بزرگنایی 10 وعدسی شیئی به بزرگنمایی 100 نگاه کرده باشیم اندازه ی واقعی نمونه چقدر میباشد؟

 

 

2- آزمایشی طراحی کنید که به وسیله ی آن پی به وجودآنزیم آمیلاز خارج سلولی میکروب های موجود ر خاک برد ؟

 

 

3- تصویر شما تیک میکروسکوپی را از ساختار یک برگ رسم کرده وبخشهای زیر را در آن مشخص کنید .؟

الف) روپوست پایینی                          ب) پوستک                        ج) میان برگ نرده ای

د) آوندچوبی                                      ه) آوند آبکش

 

 

4- شکل یک سارکومر را رسم کرده و بخشهای زیر را در آن مشخص کنید .؟

الف) اکتین ( ماهیچه های نازک )                               ب) میوزین (ماهیچه های ضخیم )

 ج) صفحه ی هنسن.

 

 

5- شکل مرحله ی تلوفاز 1 و آنافاز2 میوز را درسلول جانوری4=  2رسم نمایید.

 

 

موفق و پیروز باشید

سامانی پور

 

 

 

 

 

 

 

 
+ نوشته شده در  یکشنبه دوم خرداد 1389ساعت 22:12  توسط سارا سامانی پور | 
بافت های گیاهی

بافت اپيدرمي

اپيدرم با بشره بافت پيچيد ه ايست كه سيستم گياه در مرحله جوان را تشكيل مي دهد. اين بافت از دو يا سه نوع سلول تشكيل شده و تنوع هاي زيادي را در گونه هاي مختلف گياهي نشان مي دهد.اپيدرم در بيشتر اوقات يك لايه ايست ولي در بعضي گياهان حالت چند لايه اي را نشان مي دهد. اگر لايه هاي زيرين و لايه سطحي داراي منشاء مشترك باشند اپيدرم چند لايه اي (multiple epidermis) خواهد بود. (مثال: برگ خر زهره nerius ). اگر منشاء لايه هاي زيرين و لايه سطحي يكسان نباشد لايه يا لايه هاي زيرين را بنام هيپودرم(hypodermis) مي نامند. (مثال: برگ كاجpinus ).دو حالت فوق را در برش هاي عرضي برگها مشاهده نمائيد.

سلول هاي تشكيل دهنده اپيدرم عبارتند از:

1-سلول هاي معمولي اپيدرمي( common epidermal calls)

سلول هاي زمينه اي بشره هستند كه معمولا فاقد كلروپلاست بوده و يا داراي كلروپلاست محدود مي باشندو سلول هايي فشرده و با اشكال مختلف هستند. براي مشاهده سلول هاي معمولي اپيدرمي پوست نازكي (strip) از سطح ساقه ها، برگها و دمبرگها جدا شده و درقطره اي آب زير ميكروسكوپ مشاهده مي شوند.

2-روزنه ها(stomata)

هر روزنه(stoma) از دو سلول محافظ (guard cells) و يك منفذ (ostiole) تشكيل شده است. روزنه ها به اشكال مختلف و با آرايشهاي متنوع در فاصله سلولهاي معمولي اپيدرمي قرار گرفته اند. تنوع روزنه ها را با جدا كردن پوست نازكي از قسمتهاي جوان گياهان مختلف مشاهده نماييد.

موقعيت روزنه ها

موقعيت روزنه ها را در مقايسه با سلولهاي معمولي اپيدرمي در نظر مي گيريم:

الف- روزنه هم سطح(level stomata): سلولهاي محافظ روزنه و سلولهاي معمولي اپيدرمي در يك سطح قرار گرفته اند(مثال: ساقه يا برگ نازبيدي trodescantia).

ب- روزنه هاي فرو رفته(sunken stomata): سلول هاي محافظ روزنه عمقي تر از سلولهاي معمولي اپيدرمي قرار گرفته اند 0 مثال: برگ كاج pinus و شمشاد evonymus)

ج- روزنه هاي برجسته ( raised stomata) سلولهاي محافظ روزنه در سطحي بالاتر از سلولهاي معمولي اپيدرمي قرار گرفته اند( مثال: برگ سيب زميني solanum tuberosum)

د- غار روزنه اي( stomatal cript) : روزنه ها در در داخل حفره هايي قرار گرفته اند. در درون حفره كرك هاي اپيدرمي نيز مشاهده مي شوند( مثال : برگ خرزهره nerium).

انواع روزنه ها

روزنه ها را بر اساس وجود يا عدم وجود سلولهاي همراه(subsidiary)، طرز قرار گرفتن سلولهاي همراه نسبت به سلولهاي محافظ و نيز فرم سلولهاي محافظ تقسيم بندي مي كنند.

الف- تيپ آلاله(Anomocytic) : دستگاه روزنه اي فاقد سلول همراه است( مثال: برگ شمعداني pelargonium و گلايول gladiolus).

ب- تيپ روناس( paracytic) : دو سلول همراه به موازات محور طولي روزنه قرار دارند ( مثال: برگ خرفه portulaca) .

ج- تيپ ميخك diacytic: دو سلول همراه در اطراف روزنه قرار دارند ديواره مشترك اين دو سلول عمود بر محور طولي روزنه است (مثال: برگ ميخكdianthus ).

د- تيپ شب بو anisocyntic: سه سلول همراه با اندازه هي متفاوت در اطراف روزنه قرار دارند. (مثال: برگ viola ) .

ه- تيپ چهار سلولي ( tetracytic): چهار سلول همراه در اطراف روزنه قرار گرفته اند( مثال: ساقه برگ نازبيدي tradescantia).

روزنه گندميان( Graminaceous type): در تيره هاي poaceae و cyperaceae روزنه ها به فرم دمبل ( dumbbell-shaped) ديده مي شوند. سلولهاي محافظ روزنه در اين حالت در قسمت وسط نازك و در دو انتها عريض هستند. معمولا دو سلول همراه در اطراف اين نوع روزنه ديده مي شوند( مثال: برگ ذرت zea mays).

بافت پارانشيم

پارانشيم ساده ترين بافت در سيستم زمينه اي گياه است . اين بافت از سلولهايي با اشكال متنوع تشكيل شده كه داراي ديواره هاي نازك و پروتوپلاسم فعال هستند.بارانشيم در قسمتهاي مختلف گياه مشاهده ميشود از جمله مغز و كورتكس ريشه ها و ساقه ها، مزوفيل برگها ، قسمت دروني ميوه ها و آندوسپرم دانه ها.

   بيشتر سلولهاي پارانشيمي داراي ديواره هاي نازك اوليه هستند ولي ممكنست داراي ديواره هاي ثانويه ليگنيني شده وpit  ساده باشند‌(مثل پارانشيم همراه آوند چوبي )

انواع پارانشيم

يكي از متداولترين راههاي مطالعه سلولهاي پارانشيمي تفكيك آنها بر حسب عملكرد ميباشد؛

1-   پارانشيم كلروفيل دار (Chlorenchyma)

الف- كلرانشيم ساده : بصورت سلولهاي كشيده متساوي الابعاد ديده ميشود مثل سلولهاي پارانشيم نردباني و اسفنجي در برگهامثال برگ نو يا Ligostrum

ب- كلرانشيم لبه دار (Internally ridged) : ديواره سلولها به طرف داخل امتداد مي يابد (برگ سوزني كاج يا Pinus )

2- پارانشيم ذخيره اي (Storage parenchyma) :  

الف- پارانشيم با ذخيره نشاسته (مثال: كورتكس ريشه ها و مغز شبدر(Trifolium   

ب- پارانشيم با ذخيره پروتئين و نشاسته (مثال : لپه لوبيا (Phaseolus .

ج- پارانشيم با ذخيرهوا (Aerenchyma) (مثال: دمبرگ نيلوفر آبي (Nuphar

ه- پارانشيم با ذخيره مواد معدني ( اكثر گياهان)

و- پارانشيم با ذخيره آب( مثال :ساقه كاكتوس(Opuntia

كركها  TARICHOMES    )

ترايكم نوعي از سلول  تخصصي  در با فت اپيدرمي ايست. كه بصورت هاي مختلف  در گياه          

ديده ميشود :

كرك  اپيدرمي  HAIR        )

كرك هاي اپيدرمي با انواع مختلف در سطح خارجي اندام هاي  هوائي  گياه

يافت مي شوند: 

الف – كرك  تك سلولي:

- غده اي (GLANDULAR )      مثال: برگ  دمبرگشمعدانPELARGONIUM

-غير غده اي (AGLANDUHAR ) مثال: برگ و دمبرگ شمعداني     PELARGONIUM                                                                                                                                                                       ب) كرك پر سلولي :

1-  ساده  (   SIMPLE  )  :

  -يك رديفه (   Uniseriate ) :

غده اي ( مثال : برگ و دمبرگ شمعداني      PELARGONIUM  ).

غير غدهاي (مثال :برگ ودمبرگ شمعداني    PELARGONIUM 

_ چند رديفه (   multiseriate  ) مثال : برگ و دمبرگ هميشه بهار     calenula .    

2- شاخه شاخه (       branched  ) :

- درخت مانند (   (  dandroid  مثال : برگ دمبرگ شب بو      cheiranthus

فلس  (   (scale

مجموعه اي پر سلولي وصفحه مانند است كه معمولا روي يك پايه كوتاه قرار گرفته است ( مثال : برگ زيتون    olea  ) .                

   بافت هاي اوندي(    vascular tissues  )

سيستم اوندي از بافت هاي اوندي چوب ابكش تشكيل شده كه بافت هائي پيجيده هستند.

با مطالعه برش عرضي ساقه افتابگردان(     helian thus ) وبرش هاي طولي و عرضي ساقه كدو (    cucurbita  )  بافت هاي اوندي اوليه را مشاهده كرده وقسمت هاي زير را تشخيص دهيد:

اوند چوبي اوليه (     primary    xylem )

-  عناصر فعال اوندي ( :  (  tracheary     elsements  قسمت هاي   protoxylem  و mataxylam   را در بين اين عناصر تشخيص دهيد . ضخامت هاي ديواره ثانويه .............. مختلف آن در عناصر اوندي را با استفاده از برش طولي كد ومشاهده نمائيد .

- سلول هاي پارانشيمي( xylem parenchyma )

-سلول هاي فيبر( fxylary  fiber   )

اوند ابكش اوليه ( primary phioem   ) : 

-عناصر فعال اوندي ( sieve eiements   از نوع   sieve tube             member         

  -سلول هاي همراه (  campanion cells     )

سلول هاي پرانشيمي ( phloem  parenchyma )

-سلول هاي فيبر (   perivascular fiber  )

به كامبيوم اوندي ( vascular cambium  ) در بين دستجات اوندي دقت نمائير.

اسکلرانشیم (اسکلراید)

اسکلراید نوعی سلول استحکام بخش است که اکثراً بصورت انفرادی (idioblast)

و گاه به صورت گروهی دیده می شود. سلول های اسکلراید معمولاً دارای دیواره های ثانویه ضخیم شده ولیگنینی هستند. در دیوارهء ثانویه این ســــــلول هـــــــــــا Pit معمولاً از نوع ساده و بتعداد زیاد مشاهده می شود. سلولهای اسکلراید در سیستم های پوششی، زمینه ای و آوندی گیاه وجود دارند. بیشترین تعداد اسکلراید را در برگ ها مشاهده می کنیم ولی این سلول ها در پوست دانه ها و در قسمت گوشتی و در ون بر میوه ها نیز وجود دارند.

موقعیت در گیاه

الف- در برگ ها

اسکلراید ها در برگ بسیار متداول هستند و معمولاً دو آرایش را در مزوفیل برگها نشان می دهد :

_ آرایش پراکنده ( Diffused Pattern ) : در این حالت اسکلراید ها در تمام مزوفیل به طور پراکنده توزیع شده اند ( مثال :برگ زیتون Olea ) .

_ آرایش انتهائی ( Terminal pattern ) : اسکلراید ها در قسمت انتهائی رگبرگهای فرعی به موازات آنها قرار گرفته اند ( مثال : برگ مرکبات Citrus sp. ) .

ب – در دانه ها

پوست دانه ها اکثراً از اسکلراید تشکیل شده است که به صورت لایه ای اپـیـدرم و هیپودرم یا هر دوی آنها را تشکیل می دهد ( مثال : پوست دانه لوبیا phaseolus و نخود pisum ) .

ج- در میوه ها

سلولهای اسکلراید اکثراً به صورت گروه های کوچک در قسمت گوشتی میوه ها یافت می شوند ( مثال : قسمت خوراکی گلابی Pyrus communis و به Cydona ) . هستهء میوه های شفت و در ون بر در بعضی میوه ها نیز از مجموعه اسکلراید ها تشکیل شده است ( مثال : در ون بر سیب Pyrus malus ) .

 

انواع اسکلراید

الف- سلول سنگی ( BrachySclereid و Stone Cell ) : سلول های تقریباً متساوی الابعاد که شبیه پارانشیم بوده و دارای دیواره های ضخیم و Pit شاخه شاخه هستند . این نوع در کروتکس و مغز و آوند آبکشی ساقه ها و در قسمت گوشتی میوه ها دیده می شود ( مثال : میان بر به Cydonia و گلابی Pyrus Communis ) .

ب- ماکرو اسکلراید ( Macrosclered ) :سلول های کشیده و ستونی شکل ( مثال : اپیدرم دانه لوبیا Phaseolus )

ج- اسکلراید استخوانی شکل ( Osteosclereid ) : سلولهای کشیده با انتهای عریض شده ( مثال : هیپودرم دانهء لوبیا Phaseolus ) .

د- اکسلراید فیبر مانند ( Filiform Sclereid و Fibriform ) : سلول های کشیده که بسیار شبیه فیبر هستند ( مثال : برگ زیتون Olea ) .

ه- اسکراید کرک مانند ( Trichosclereid ) سلولهائی با دیواره ی نسبتاً نازک وبا انشعابات نوک تیز ( مثال : دمبرگ نیلوفر آبی Nuphar ) .

و- اسکلراید ستاره مانند ( Astrosclereid ) : سلول هائی با دیواره های ضخیم و انشعابات ستاره ای شکل ( مثال : برگ چای Thea ) .

آماده سازی نمونه ها و مشاهده

الف- انواع اسکلراید ها و دیواره های ضخیم Pit های ساده را در اسلاید های آماده مشاهده نمائید .

ب- انواع اسکلراید ها و دیواره های ثانویه را که با روش رنگ آمیزی ساده برنگ قرمز در می آیند و در نمونه های تازه مشاهده نمائید .

اسکلرانیشم ( فیبر )

فیبر نوعی سلول استحکام بخش است که کشیده بوده و دارای دیواره های ثانویهء ضخیم و لیگنینی شده با تعداد کمی Pit است. سلولهای فیبر در قسمت های مختلف گیاه بوفور مشاهده می شوند. این سلولها یا به صورت استوانهء کامل ( Continuous Cylincler ) و یا به صورت دسته های مجزا ( Strands ) در سیستم های پوششی و زمینه ای و آوندی گیاه توزیع شده اند.

 

 

انواع فیبر

1-فیبر آوند چوبی ( Xylary Fiber ) : در آوند جوبی اولیه و پسین مشاهده می شود و جزئی از ساختار این بافت های پیچیده است. این نوع مخصوصاً در آوند چوبی پسین بسیار نمو یافته است و دیواره های بسیار ضخیم و Pit های بسیار پراکنده دارد ( مثال : ساقهء آفتابگردان Heiianthus و توت Morus ) .

2-فیبر خارج آوند چوبی ( Extraxylary Fiber ) : نوعی است که در قسمت های دیگر گیاه غیر از آوند چوبی مشاهده میشود.

الف- فیبر آوند آبکش ( Phloic Fiber ) : جزئی از بافت آوند آبکشی اولیه و مخصوصاً آبکش پسین است ( مثال : ساقه زیرفون Tilia ) .

ب- فیبر کورتکس ( Cortical Or Perivascular Fiber ) : نوعی است که در کورتکس مشاهده می شود. اکثراً این نوع در داخلی ترین قسمت کورتکس و درست روی سر دستجات آوندی قرار گرفته است. در کورتکس فیبر ممکن است بصورت استوانهء پیوسته باشد ( مثال : دمبرگ شمعدانی Pelargonium ) . و یا بصورت دستجات مجزا ( مثال : ساقهء خارشتر Alhagi ) .

ج- فیبر اپیدرمی ( Dermal Fiber ) : این نوع از پروتودرم بوجود می آید و اپیدرم بعضی از گونه های تک لپه ای را تشکیل می دهد ( مثال : برگ ذرت Zea Mays ) .

د- فیبر غلاف آوندی ( Bundle Sheath Fiber ) : بصورت دور دستجات آوندی در ساقه و برگ تک لپه ای ها قرار می گیرند ( مثال : برگ ذرت Zea Mays ) .

آماده سازی و مشاهده نمونه ها

      الف- انواع فیبر ها را در اسلاید های آماده مشاهده نمائید.         ب- از نمونه های تازه برش عرضی ظریفی تهیه کرده و به روش زیر رنگ آمیزی نمائید :

-         آب ژاول                           20 دقیقه

-         شستشو با آب                      چند بار

-         اسید استیک رقیق                10 دقیقه

-         کار من زاجی – سبزید          5 – 3 دقیقه

-         شستشو با آب مقطر

برش های رنگ شده را در آب مقطر مشاهده نمائید. دیواره های ثانویه با سبز ید برنگ سبز و دیواره های اولیه با کارمنزاجی به رنگ صورتی ، رنگ می گیرند.

 

 آقای سلطانی از بیرم فارس

 

 

 

 

 

 

 
+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 11:24  توسط سارا سامانی پور | 
نکات زیستی فصل اول کتاب زیست شناسی و آزمایشگاه دوم متوسطه
فصل اول

در این فصل به  مطالعه ی مولکولهای زیستی میپردازیم .

1- مقاومت تار عنکبوت نسبت به قطری که دارند بسیار زیاد و بی همتاست .

2- توانایی تنیدن تار ارثی است و با سرعت زیاد انجام میشود.

3- عنکبوت اطلاعات مربوط به تنیدن تار را بشکل مولکولهای ( دی.ان.آ )از والدین خود به ارث برده اند

4- غده های مربوط به تنیدن تار در زیر سطح شکمی جانور است

 5-  کار غده ها این است که پروتیین های ویژه را با مواد دیگری مخلوط میکنند و تار می سازند

6- پروتیین های تشکیل دهنده تار, استحکام ,جسبندگی و کشسانی بسیار دارد و حشره نمی تواند دام را بگسلد و فرار کند

7- تار عنکبوت دارای رشته هایی است که درون اجسام مهره مانند است که روی یکدیگر پیج و تاب خورده اندو جسبناک و کشسان است

8- پیج وتاب این رشته های درون تار در اثر نیرویی باز شده و در این حالت طول این رشته ها به جهار برابر افزایش می یابد و پس از قطع این کشش و رانش دوباره رشته ها پیج و رشته هاپیج و تاب می خورند و به حالت اول باز میگردند

9- شبکه ی تار عنکبوت , نشانگر کار برد مولکولهای زیستی در جانداران است .

 عنکبوت که توانایی تولید تار  را از والدین به فرزندان منتقل میکند دو گروه مهم از مولکولهایDNA10- پروتئین های موجود در تار و

مهم زیستی هستند, که  گوناگونی این دو نوع مولکول زمبنه ی گونانی جاندار است

11- ویژگی عنصر کربن به ایجاد گوناگون مولکولهای زیستی کمک کرده است

12 – تقریبا همه ی مولکولهایی که در سلول ساخته میشود کربن دارند و کربن میتواندبا سایر اتمها پیوند برقرار کند .

13-ویژگی شیمیایی هر عنصر به الکترونهای لایه ظرفیت هر اتم بستگی دارد .

14 – گوناگونی مولکولهای آلی به علت تمایل الکترونهای لایه ظرفیت اتم کربن به ایجاد پیوند به ویژه کووالانسی با سایر اتم هاست.

15- تمایل اتم کربن برای تکمیل لایه ی خارجی آن بسیار زیاد است . زیرا میتواندالکترونهای لایه ی خارجی خود را ازجهار به هشت برساند.

16- ملکولهایی که فقط دارای اتمهای کربن و هیدروژن است را هیدروکربن مینامند کهجند نوع هیدروکربن وجود دارد مانند متان و اتان.

17- جند نوع ملکول کوجک در سلول انواع بسیاری درشت مولکول را می سازند .

18- بسیاری ار ملکولهای زیستی ازمولکولهای غیر زیستی بسیار بزرگترند که جزء درشت مولکولها به حساب می آیند .

19- پلی مرها از واحدهای کم و بیش یکسان تشکیل شده است که بسیاری از درشت مولکولها در سلول به صورت پلی مر ساخته میشود .

20 سلولز یک پلی مر است که از واحدهای مشابه گلوکز ساخته شده است .

21- تعداد انواع پروتیین هایی که جانداران میتوانند تولید کنند حد و مرز ندارد

22- تنوع سلولها در اصل فقط بخاطر20 نوع آمینواسید است .

 ( نو کلئوتیدها) فقط 4 نوع هستند . DNA23- مونومرهای تشکیا دهنده ی مولکولهای

24 – تفاوت بین جانداران و جانداران یک گونه به علت نوع ترکیب مونومرهای مختلف بایکدیگر و تولید پلی مر های مختلف است .

25 – یکی از اصول حیات این است که مولکولهای کوجک در همه ی جانداران یکسان است و بصورت درشت مولکولهایی در می آیند که در افراد مختلف متفاوتند .

26 – هیدرولیز یعنی تجزیه ی یک پلی مر به مونومرها با گرفتن آب .

27- آب دهی یعنی ساختن یک پلی مر به همراه دادن یک مولکول آب .

28 – مونوساکاریدها ساده ترین کربوهیدراتها هستند و مونوساکاریدها مونومرهای پلی ساکاریدها هستند.

29- هگزوز ( 6 کربنی ) و پنتوز ( 5 کربنی) مهمترین مونوساکاریدها هستند .

30- گلوکز- فروکتوز- گالاکتور مهمترین 6 کربنی های مونوساکاریدها هستند .

31- ریبوزودئوکسی ریبوز مهمترین مونو ساکاریدهای 5 کربنی هستند .

32- گلوکز سوخت اصلی سلولهاست و در گیاه ساخته میشود و به صورت غذا به بدن ما میرسد .

33- فروکتوز و گلوکز در بسیاری از میوه های خوراکی است .

34- ملتوز ساکاریدی است که در جوانه ی جو به فراوانی یافت میشود .

35- ساکاروز ( شکر یا قند ) – مالتوز – لاکتوز ( قند شیر ) سه نوع دی ساکارید هست

 

          ساکاروز + آب = فروکتوز + گلوکز

          مالتوز + آب    = گلوکز +گلوکز

         لاکتوز + آب   = گالاکتوز + گلوکز

36- نشاسته یک پلی ساکارید ذخیره ای است که از مونومرهای گلوکز ساخته شده است .

37- مهم : سلولهای گــیــاهــی همیشه برای آزاد کردن انرژی به گــلـوکــز نیاز دارد .

38- دستگاه گوارش انسان  و بسیاری از جانداران آنزیم هیدرولیز کننده ی نشاسته را دارد .

39- گــلــوکــز را میتوان از هــیــد رولــیــز نـشـاســتــه بدست آورد .

40- سلولهای جانوری گلوکز اضافی خود را بصورت گلیکوژن ذخیره می کنند و گلیکوژن بسیار شبیه به نشاسته است .

41- گلیکوژن در سلولهای جگر و ماهیجه ذخیره میشود و در صورت نیار یه گلوکز تجزیه میشود .

42- پلی ساکاریدها بیشتر در ساختار سلولها و در استحکام آنها نقش دارند .

43- سلولز بصورت رشته هایی محکم در ساختار دیواره ی سلولی گیاهی شرکت دارد . و بیشترین ترکیب آلی طبیعت را تشکسل میدهد .48- مولکولهای سلولز رشته ای هستند و بدون انشعاب هستند و جند هزار از این رشته ها یک فیبریل سلولزی را تشکیل میدهند .

44 – لایه های سلولزی در دیوارهای سلولی با سایر مواد ترکیب میشود و ساختاری محکم را به وجود می آورند .

45- جانوران نمی توانند سلولز را هیدرولیز کنند و به گلوکز تبدیل کنن

46- رشته های سلولزی که در غذاها وجود دارند الیاف نامیده می شوند .

47- الیاف سلولزی برای کار منظم روده هاو جلوگیری از بعضی بیماریهای گوارشی مورد نیاز هستند.

48- در روده ی جاندارانی مانند گاو و موریانه میکروب های مفیدی زندگی میکنند که میتوانند سلولز را که غذای اصلی آنها است هیدرولیز کنند .

49- سلولز تجزیه شده در روده ی جانداران هم مورد مصرف میزبان و هم میکروب قرار میگیرد.

50- ویژگی همه لیپیدها آب گریز بودن آنهاست .

51-روغن و مواد جرب از مولکولهای اسید جرب و گلیسرول ساخته شده اند که نوعی از لیپیدها هستند .

52- نقش جربی درون سلول ذخیره ی انرژی است .

53-هر یک گرم جربی بیش از دو برابر یک گرم پلی ساکارید, انرژی دارد .

54- در جربی ها دو نوع مولکول سیر شده و سیر نشده وجود دارد .

55- خمیدگی در اسید جرب سیر نشده باعث میشود بخشی از این مولکولها از یکدیگر فاصله بگیرندو در دمای معمولی اتاق مایع روان هستند.

56- روغن ذرت-آفتاب گردان-زیتون و سایر روغن های گیاهی سیر نشده هستند .

57- روغن نباتی های مایع را میتوان با افزودن هیدروژن به مولکولهای نباتی جامد هیدروژنه تبدیل کرد.

58- نکته: کاغذ عمدتا از سلولز تشکیل شده است .

59- اکثر جربی های جانوری سیر شده و جامد هستند .

60- خوردن جربیهای جانوری احتمال سخت شدن دیواره ی رگها و ابتلا به بیماری های قلب و رگ ها را افزایش می دهد.

61- فسفو لیپیدها,موم هاواستروئیدها جزء لیپیدها هستند .

62- فسفو لیپید اجزای اصلی غشای سلولی هستند و بسیار شبیه به تری گلیسرید است .

63- مولکول گلیسرول در تری گلیسرید به سه اسید جرب جسبیده است .

64-در مولکول فسفولیپید مولکولگلبسرول به دو اسید ویک گروه فسفات متصل است .

65- موم ها جزء جربی های آبگریزند و آبگریز بودن آنها باعث میشود پوششی برای بخشهای جوان گیاه- میوه ها و.....باشد .

66- استروئیدها در غشای جانوران وجود دارد که کلسترول یک نوع استرویید است .

67- ساختار همه ی استروئیدها یکسان و شبیه مولکول کلسترول است .

68- افزایش کلسترول خون ممکن میشود موجب بیماری مربوط به رگها بشود .

69 پروتیین ها باعث انجام همه ی کارهای درون سلول میشود. و هر پروتئین ساختارسه بعدی خاصی دارد .

70- اسید آمینه ها با پیوند های پیتیدی به یکدیگر متصل میشوند. وبا واکنش آبدهی بهم متصل می شود .

71 وقتی یک یا جند پلی پپتید پیج و تاب بخورند و شکل فضایی خاصی به وجود بیاورند پروتئین بوجود می آید .

72- پروتئین ها از نظر کاری که در بدن انجام می دهند تفسیم میشوند .

73- تار عنکبوت – ابریشم – موها و ناخن ها و رشته های موجود در رباط ها و زردپی جزء پروتئین های ساختاری هستند.

74 -  سفیده ی تخم مرغ (آلبومین)  منبع مناسبی از آمینو اسیدها است که جنین جوجه در حال رشد و نمو از آن استفاده میکنند و اینها

جزء پروتئین های ذخیره ای هستند

75- رشته های پروتئین که باعث حرگن مامیچیه ست جزء.پروتئین های منقبض کننده اند      

76-پاد تن ها یک نوع پروتئین دفاعی هستند.

77- هموگلوبین که پروتئین آهن دار است , اکسیژن . دی اکسید کربن را در خون منتقل میکندجزء پذوتئین های انتقال دهنده است .

78- هوذمونها جزء پروتئین های نشانه ای هستند .

 79- آنزیمها مهمترین پروتئین ها هستند که واکنشهای درون سلول را سرعت می بخشند .

 است که بسیار سمی است و باید بوسیله یH2O80- یکی از محصولات جانبی که در سلولها ی چگر ساخته میشود پر اکسید هیدروژ2

کاتالاز به آب و اکسیژن تبدیل شود .

81- آنزیمهای گوارشی که به درون معده و روده ما ترشح میشود جزء آنزیمهای برو ن سلولی است .

82- سایز آنزیمها درون سلولی اند که علاوه بر سرعت بخشیدن به واکنشهای زیستی درون سلول باعث تنظیم کار آنزیمهای دیگر هم میشود .

83- آنزیمها انجام واکنشهایی را که لازم است صورت بگیرند در زمان مشخصی عملی میکنند .

84- بیشتر آنزیمها پروتئین هستند  و اخیرا چند آنزیم غیر پروتئین نیز کشف شده است

85- آنزیمها جون در واکنشهایی که انجام میدهند هیج تغییری نمیکند سلول ها از آنها بار ها استفاده میکنند.

86- مقدار آنزیمها پس از تولید رو به کاهش میرود و برای انجام همیشگی واکنشی خاص سلول باید دائماآنرا تولید کند .

87- پروتئین ها و آنزیمها به دمای بالا تر از 45 درجه ی سانتیگراد حساسند و غیر فعال میشوند.  

 محیط حساس هستندPH88- بسیاری از آنزیمها درون بدن ما در محیط خنثی فعالیت دارن و به تغییرات شدید

89- جایگاه فعالیت قسمتی از مولکول آنزیم است که پیش ماده به آن ملحق میشود .

90- جایگاه فعال اختصاصی است و در اثر گرما و تغییرات اسیدی تغییر می یابد و اتصال پیش ماده غیر ممکن  میشود .

 91   - اگر برخورد پیش ماده و آنزیم افزایش یابد باعث سرعت بخشیدن به عمل آنزیم میشود .

92- بعضی ویتامینها و مواد معدنی باعث آسانتر شدن اتصال آنزیم میشود .

93- بعضی سم ها مانند سایند و ارسنیک و حشره کشها از فعالیت آنزیم جلوگیری میکند اثر بعضی از سم ها دائمی و بخشی موقتی است .

94- پرتناز یعنی آنزیمهای تجزیه کننده ی پروتئین هاو لیپاز , یعنی آنزیم تجزیه کنند لیپید که درپودر لباس شوییاستفاده میشوند

95- آنزیمهای موجود در پودر های لباس شویی در دمای پایین کار خود را به خوبی انجام می دهد و به آب گرم احتیاج ندارد .

96- آمیلازها : نشاسته را به قند های شیرین تبدیل میکنند و این آنزیمها در تهیه ی آب میوه- شکلات و.... استفاده میشوند .

97- سلولاز : سلوز موجود در گیاه را تجزیه میکند .

98 -  امروزه آنزیمهایی که در خانه و صنعت کار برد دارد از میکروب ها استخراج میشود .

99 – آنزیمهایی که برکربوهیدراتها اثر میگذارد کربوهیدراز نام دارد .

100 – به مجموعه واکنشهایی که درون سلول انجام میشود متابولیسم می گویند .

101- ساختن و تجزیه شدن مواد از واکنشهای متابولیسمی است و بیشتر با کمک آنزیم انجام میشود .

102 – فتوسنتز ساخته شدن مولکولهای پلی مر از مونومرها انرژی خواه است .

103 – واکنش سنتز آب دهی انرژی خواه است .

104-  واکنشهای انرژی خواه در صورتی روی میدهد که واکنش انرژی را, اثرژی مورد نیاز آنها را فراهم کند.

 

 

 
+ نوشته شده در  شنبه سی ام آبان 1388ساعت 18:2  توسط سارا سامانی پور | 
معرفی الگوی استقرایی

باسمه تعالي

    به ياري خداوند متعال،در راستاي برنامه عملياتي سال جاري دبير خانه زيست شناسي كشور مستقر در يزد ، در زمينه بهبود روش هاي ياددهي – يادگيري و به منظور يكسان سازي تلاش همكاران محترم در سراسر كشور مطالبي به طور خلاصه و كلي در زير آورده شده است كه اميدواريم مفيد واقع گردد.يادآوري اين نكته لازم است كه علت دير ارسال شدن اين دستورالعمل، ايجاد هماهنگي هاي لازم بين استان هاي درگير در اين برنامه در جلسه اواسط آذر ماه 87 مي باشد.ضمنا از استانهاي خراسان جنوبي ،گلستان و زنجان كه با ارسال مطالب ارزشمند خود ما را راهنمايي نمودند كمال تشكر را داريم.

الگوي تفكر استقرايي

استقرا به معني در كنار هم چيدن جزها، براي خلق يا شناخت يك كل است.

هيلدا تابا((Hilda taba ،ارائه دهنده اين الگو معتقد است:

      *  تفكر را مي‌توان آموخت.

      *  تفكر درگير شدن فعاليت فرد و مطالب است.                                             

      * جريان تفكر  در توالي قانونمندي نضج مي گيرد. 

  طبق نظريه هيلداتابا، الگوي تفكر استقرايي داراي سه مرحله اساسي است:    

الف- تكوين مفهوم

اين شيوه داراي مراحلي است كه به وسيله‌ي آن معلم، دانش‌آموزان را به پايين‌ترين سطح تفكر يعني تعيين و برشماري اجزاء مرتبط با يك موضوع يا مسأله، گروه‌ بندي اين اجزاء در طبقاتي كه اعضاي آن خصوصيات مشتركي داشته باشند و عنوان سازي براي طبقات، هدايت مي‌كند. هيلداتابا ، براي كشانيدن دانش‌آموزان به انجام هر يك از اين فعاليت‌ها دست به ابداع رفتارهاي آموزشي به صورت، ‌دادن تكاليف مي‌زند.

*گام اول:

فهرست ‌گيري

*گام دوم:

گروه ‌بندي

*گام سوم

عنوان ‌دهي

ب- تفسير مطالب

*گام اول

تعيين جنبه‌هاي شاخص

*گام دوم

كشف روابط

*گام سوم

استنباط‌ كردن

ج- كاربرد اصول

*گام اول

پيشگويي نتايج                                   

*گام دوم 

توضيح پيشگويي‌ها               

*گام سوم

تصديق پيشگويي‌ها

در هر سه شيوه جوي از فعاليت دانش‌آموزان بر كلاس حاكم است. معلم آغاز كننده‌‌ي تمام گام‌هاست و فعاليت‌ها از قبل طراحي شده است. بنابراين براي رسيدن به هدف، معلم در نقش كنترل كننده و ناظر با رفتاري همكارانه ظاهر مي‌شود و نحوه‌ي پردازش اطلاعات توسط دانش‌آموزان را با بيان پرسش‌هاي مناسب فراخوان كنترل مي‌كند. وظيفه‌ي اصلي معلم درك آمادگي شاگرد براي كسب تجربه، فعاليت‌هاي شناختي جديد، درون‌سازي و مورد استفاده قرار دادن تجارب به دست آورده در موقعيت جديد است.

مهم‌ترين كاربرد اين الگو بهبود ظرفيت تفكر و هدايت دانش‌آموزان به كسب و پرورش اطلاعات در ذهن است. از اين الگو مي‌توان در تعداد بسياري از برنامه‌هاي درسي در كلاس‌ها و دوره‌هاي مختلف استفاده كرد. در شيوه‌ي سوم (كاربرد اصول) معلم با بيان مطالب و تكاليف جديد، در واقع مهارت استفاده از آموخته‌هاي قبلي در موقعيت جديد را پرورش مي‌دهد (تعميم) كه اين يك تلاش عمدي براي افزايش تفكّر محسوب مي‌شود. پس مي‌توان گفت جريانات استقرايي شامل خلاقيّت در پردازش اطلاعات و نيز استفاده‌ي هم‌گرا از اطلاعات در حل مسائل است.

الگوي تفكر استقرايي باعث مي‌شود دانش‌آموزان اطلاعات را گرد آورند. به دقت مورد بررسي قرار دهند، به عبارتي قدرت تمييز خود را بالا ببرند، سپس به شكل مفاهيم درآورند و دست‌ورزي با آن مفاهيم را ياد بگيرند.

دانش‌آموزان با استفاده‌ي منظم از اين شيوه توانايي كارآمدتري در تكوين مفاهيم را مي‌يابند و بر چشم‌اندازهاي خود در نگرش به اطلاعات مي‌افزايند.

از راه مسئول ساختن گروهي از دانش‌آموزان در فعاليت استقرايي مي‌توان منابع كثيري از مطالب را به آنان آموزش داد. آنها بررسي مطالب از جهات مختلف را ياد مي‌‌گيرند و در تمام جنبه‌هاي اشيا و حوادث موشكافي مي‌كنند.

هر فعاليت آشكاري كه توسط شيوه تدريس فرا خوانده شود بازتابي از عمليات ذهني ناآشكاري است كه در مغز و ساخت شناختي دانش آموز ايجاد مي گردد و منجر به توسعه ،نظم در انديشيدن و قانونمندي جريان تفكر مي گردد. جدول زير نمايه اي از فعاليت هاي آشكار و عمليات ذهني ناآشكاري است كه با پرسش هاي ويژه، فراخواني مي شود و فعاليت فراگير را در شكل دهي به جريان تفكر موجب مي گردد.

فعاليت آشكار

عمليات ذهني ناآشكار

پرسش هاي فراخوان

1- برشماري،فهرست گيري

تمييز(تعيين موارد مجزا)

چه ديديد؟شنيديد؟يا توجه كرديد؟

2- گروه بندي،طبقه بندي

تعيين ويژگي هاي مشترك،انتزاعي كردن

چه چيزهايي به هم تعلق دارند؟طبق چه معيارهايي؟

3- عنوان،طبقه بندي

تعيين نظم سلسله مراتبي،تكوين مفهوم

اين گروه ها را چه مي ناميد؟چه چيز به چه چيز تعلق دارد؟

كاربرداصول

تصديق پيشگويي

پشتيباني پيشگويي

پيشگويي نتايج

استنباط كردن

كشف روابط

تعيين جنبه‌هاي شاخص

عنوان دهي

گروه بندي

فهرست نويسي

تفسيرمطالب

تكوين مفهوم

1

2

3

4

5

6

7

8

9

به گامهاي الگو درجدول زیرتوجه کنید                                                                                                            

 

استقرا از اين نظر حائزاهميت است كه ما را با فراميني كه حاكم بر خلقت وآفرينش است آشنا مي سازد وراه و  روش خلق وانشا را پيش روي ما قرار مي دهدوبه ما مي آموزد كه با در اختيارداشتن اجزايي معدود بتوانيم به خلق پديده هاي كلي وجديد نائل شويم كه مولود ما هستند.

طرح درس:

در اين جا نوشتن طرح درسي ويژه لازم به نظر ميرسد :

    اين طرح درس بايد به صورت فعال محور تنظيم گردد، نگرش بايد سيستمي بوده ، بين اهداف ، روش و شيوه ارزشيابي ارتباط سيستمي به وجود آيد. بر اساس اين نگرش اهداف، روش هاوشيوه ارزشيابي در امتداد هم نيستند بلكه ارتباط كاملي  با همديگر دارند.

هدف پاياني:

اهداف پاياني بيشتر معطوف به ايجاد يك قابليت و توانايي دردانش آموزخواهند بودوحصول اطمينان ازانتقال صرف دانش، در نزد دانش آموزان اهميت كمتري دارد.هدف هاي پاياني در روش تدريس استقرايي سعي دارند به اين پرسش پاسخ دهند كه "چرا علوم بايد به فراگير ياد داده شوند؟"

به بيان ديگر آموزش يك مفهوم علمي ،چه تاثيري بر فراگير خواهد داشت؟ و چه توانايي و مهارتي را در او ايجاد خواهد كرد؟

هدف هاي پاياني در الگوي استقرايي،  درزمينه تكوين مفهوم، در رده هاي زير طبقه بندي مي شوند:

1-    توانايي در مشاهده كردن:

الف- جمع آوري داده ها از طريق استفاده از حواس

ب- تدوين گفتارهايي در باره ي مشاهدات به صورت  كيفي و كمي

2-    مقايسه كردن:

توانايي تشخيص و توصيف شباهت ها و تفاوت هاي بين اجسام،رويدادها و مكانها (تشخيص)

3-    توانايي در شناسايي :

الف- نام بردن اجسام ،رويداد ها ومكان ها(تمييز)

ب- انتخاب شي،رويداد،مكان يا ترتيب مورد نظراز بين انواع متعددآن

ج- ساختن روشي براي اندازه گيري خواص اشيا

4-    توانايي در طبقه بندي :

الف- تشكيل دادن گروهها يا دسته هايي بر اساس يك ياچند ويژگي مشهود مشترك

ب- ساختن نموداري ازجدول داده ها

5 – توانايي در مفهوم سازي:

الف- ايجاد عناويني جديد براي طبقه اي از محرك هاي داراي ويژگي هاي مشترك

ب- تعريف يك يا چند شي ورويداد بر اساس روابط بين آنها

6- توانايي در تدوين قواعد و اصول:

الف- كشف قواعدي كه اشيا و يا امور بر طبق آن طبقه بندي مي شوند

ب- تعميم دادن رابطه اي كلي ميان مفاهيم 

ج­- بيان رابطه ي ميان دو يا چند مفهوم

7- توانايي در استنباط :

الف- انجام دادن داوري انتزاعي بر اساس مجموعه اي ازمشاهدات ومقايسه ها

ب- تعبيرجدولي ازداده ها

هدف آموزشي:

به منظورتحقق اهداف پاياني لازم است تدابير آموزشي مورد نياز انديشيده شود. اين تدابير آموزشي به صورت سر فصلهاي آموزشي تهيه شده ودر سطح جزئي با عنوان درس معين شده اند0 هدف آموزشي  همان عنوان آموزشي است كه قرار است به دانش آموزان ارائه شود تا با ايجاد تغييراتي در آنها هدف هاي پاياني محقق گردد0معلمان هدف هاي آموزشي خود را با توجه به فعاليت هاي دانش اموزان بيان مي كنندو يا قابليتي كه در نزد آنان ايجاد خواهد شد تنظيم مي كند.

هدف رفتاري:

آنچه انتظار ميرود دانش آموز در كلاس انجام دهد يا قابليت انجام آن را داشته باشد با عنوان هدف رفتاري مشخص مي گردد.هدف رفتاري در حقيقت فعل و عملي است كه پس از تدريس از دانش اموز سر مي زند تا معلم متوجه شود كه به هدف پاياني مورد نظر رسيده است يا نه.

هدف هاي رفتاري هر چند به صورت اهدافي قابل پيش بيني تهيه مي گردند اما لازم است در طرح هدف رفتاري فعل  و عمل مورد نظر به صورت افعال قابل اندازه گيري و سنجش تعيين گردند تا امكان عينيت و ارزيابي پيدا كند.

ارزشيابي:

عبارت است از سنجش عملكرد ياد گيرندگان و مقايسه نتايج حاصل با هدف هاي پاياني ازپيش تعيين شده به منظورتصميم گيري در اين باره كه آيا فعاليت هاي آموزشي معلم و كوشش هاي يادگيري دانش آموزان به بازده مطلوب انجاميده است يا نه؟

دراين الگو، روش ارزشيابي ويژه اي بايد طراحي گردد كه به جاي سنجش ميزان دانش انتقال يافته بتواند قابليت مورد انتظار را كه مربوط به توانايي درانديشيدن است اندازه گيري كند0

*لازم به تذكر مي باشد ،چون قرار نيست فيلمي از موقعيت كلاس ارسال شود، بنابراين مراحل تدريس بايد به صورت سناريو( فيملنامه) نوشته شود ، لطفا براي اگاهي بيشتر به طرح درس نمونه مراجعه نماييد.

*يادآوري اين نكته ضروري است در موارديكه اسامي،لاتين بوده وتداعي آن ها براي دانش آموزان سخت است، معلم بايد ابتدا اين اسامي را در كلاس مطرح كند تا دانش آموزان با آن ها آشنا شوند .

منابع :

1- الگوهاي تدريس 2004، بروس جويس، مارشاويل، اميلي كالمون، انتشارات كمال تربيت ،1385

2-استقرا،تاليف جواد سقاي سعيدي، انتشارات رسانگر،1384

3- آموزش راههاي يادگيري‌الگوي تفكر استقرايي، سهيلا حاجي اسحاق، انتشارات كورش چاپ، 1382

 

 و من الله التوفيق

 

                                                  برگرفته از سایت دبیرخانه زیست شناسی یزد
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم مهر 1388ساعت 17:26  توسط سارا سامانی پور | 
آغاز سال تحصیلی 1388
ضمن عرض تبریک به مناسبت شروع سال تحصیلی جدید به تمامی همکاران فرهنگی و  استادان ارجمند

پیشرفت و موفقیت استادان فرهنگی را از خداوند بزرگ خواستارم .

همیشه سالم و پیروز باشید.
+ نوشته شده در  جمعه دهم مهر 1388ساعت 21:5  توسط سارا سامانی پور | 
مجموعه سوالات امتحانات نهایی درس زیست شناسی و آزمایشگاه 2 سال سوم تجربی

مجموعه سوالات امتحانات نهایی درس زیست شناسی و آزمایشگاه 2 سال سوم تجربی

گرد آوری و تنظیم : سارا سامانی پور

سرگروه زیست شناسی شهرستان کامفیروز

تاریخ تنظیم : آبان ماه 87   

1

در مورد پروتیین های مکمل به سئوالات زیر پاسخ دهید :

الف ) دو محل ساخته شدن آنها را پاسخ دهید .

 ب  ) نحوه ی عمل آنها در دفاع غیر اختصاصی را توضیح دهید .

2

 الف ) در بیماریMS (مالتیپل اسکلروزیس ) چه پدیده ای اتفاق می افتد ؟

 ب  ) دستگاه ایمنی چگونه سلول های سرطانی را از سلول های عادی بدن تشخیص میدهند ؟

3

الف ) اهمیت غلاف میلین را در نورون ها بنویسید . ( ذکر 2 مورد)

  ب) پتانسیل عمل را تعریف کنید .

4

مرکز عصبی هر یک از فعالیت های زیر را بنویسید .

الف ) تقویت اطلاعات حسی                                       ب ) تنظیم دمای بدن

5

شکل زیر برش عرضی قسمتی از مغز و پرده ی مننژ را نشان میدهد .

شماره های مشخص شده را نام گذاری کنید . 

6

عبارات زیر را با کلمات مناسب کامل کنید :

الف ) به جایی که عصب بینایی از شبکیه ی چشم خارج میشود .........گویند .

 ب) اگر سطح عدسی و یا قرنیه چشم کاملا کروی و صاف نباشد فرد به ............ مبتلاست .

7

عصبی که از گوش به مغز می رود از دو جزء تشکیل شده است آنها را نام ببرید .

8

شکل زیر , چشم جامی پلاناریا را نشان میدهد .

قسمتهای شماره گذاری شده را نام گذاری کنید .

9

نحوه ی عمل هورمون های استروئیدی را در سلول هدف بنویسید.

10

الف) کدام هورمون سبب انقباضات رحم در هنگام زایمان می شود ؟

 ب ) کلسی تونین در بافت استخوانی چه نقشی دارد ؟

 ج  ) علت بروز دیابت نوع دو در افراد مبتلا چیست ؟

11

یک مولکولDNA دارای 3000 نوکلئوتید است اگر 30 در صد از بازهای آن تیمین باشد مطلوب است :

الف ) تعداد نوکلئوتیدهای گوانین در آن .

 ب  ) تعداد بازهای تک حلقه ای موجود در این مولکول .

12

الف ) ترانسفورماسیون را تعریف کنید .

ب   )نام قند موجود در مولکول DNA را بنویسید .

 ج  ) همانند سازی DNA به کمک کدام آنزیم صورت میگیرد ؟

13

تکثیر سلول با تکثیر یک صفحه از کتاب چه تفاوتی دارد ؟

14

 الف ) جنسیت در ملخXX و کبوترZZ را بنویسد .

 ب ) اهمیت نقاط وارسی را در چرخه ی سلولی بنویسید .

 ج ) جدا شدن کروماتیدی های خواهری و باز شدن پیچیدگی های کروموزوم ها به ترتیب در کدام مرحله ی نقسیم میتوز رخ میدهند ؟

 

15

روش تولید مثل غیر جنسی را در هر یک از جانداران زیر نام ببرید .

الف ) هیدر                                                ب ) اسپیروژیر

 

16

هر یک از موارد زیر در کدام نوع چرخه ی زندگی مشاهده میشود ؟

الف ) گامت ها از طریق تقسیم میوز به وجود می آیند .

 ب ) سلول زیگوت تقسیم میوز انجام میدهد .

 

17

شکل زیر یکی از مراحل تقسیم میوز را نشان میدهد :

الف ) نام مرحله را بنویسید .

 ب ) شکل مرحله ی بعدی را رسم کنید .

 

18

در خانواده ای که پدر و مادر هر دو تالاسمی مینور دارند :

الف ) ژنوتیپ فرزندانی که با ژنوتیپ والدین متفاوت است را بنویسید .

 ب) فنوتیپ فرزندان را مشخص کنید ( c الل بیماری و C الل طبیعی است ) .

 

19

الف ) آمیزش مونوهیبریدی را تعریف کنید .

ب ) یک صفت چند اللی در انسان را نام ببرید .

 ج) تفاوت هم توانی با غالب ناقص را بنویسید

 

20

الف ) بعد از ورود آنتروزوئید به آرکگن در خزه چه پدیده ای اتفاق می افتد و نتیجه ی آن چیست ؟

 ب ) نحوه ی تشکیل اندوسپرم از پارانشیم خورش در کاج را بنویسید .

 ج ) تخم تریپلوئید (n3 ) در نهاندانگان چگونه به وجود میآید و از رشد و تقسیم آن چه بافتی تشکیل میشود ؟

 د  ) نقش لپه ها را در گیاهان بنویسید .

 

21

الف) به طور کلی رشد در جانداران به دو روش انجام میشود , آنها را نام ببرید .

 ب ) کدام مریستم ها , بافت های پسین را به وجود می آورند ؟

 

22

الف ) چیرگی راَسی نتیجه ی اثر کدام هورمون است ؟

 ب) کدام هورمون موجب تحریک طویل شدن ساقه میشود ؟

 ج ) آبسیزیک اسید چگونه تعادل آب را در گیاهان تحت تنش خشکی تنظیم میکند ؟

 

23

 الف ) کامل ترین نوع تولیدمثل جنسی در کدام گروه از پستانداران وجود دارد ؟

 ب ) چه بخشی از بیضه , هورمون تستوسترون ترشح میکند ؟

 ج ) مراحل چرخه ی تخمدان را نام ببرید .

 

24

 الف) نتایج حاصل از حد اکثر میزان ترشح LH در تخمک گذاری را بنویسید .

 ب ) بلاستوسیست را تعریف کنید .

 

25

نقش مایع مخاطی  را در دفاع غیر اختصاصی بنویسید .

 

26

 سلول هایT کشنده , چگونه سلولهای سرطانی را از بین می برند ؟

 

27

در شکل زیر , مراحل بروز آلرژی نشان داده شده است . در هر یک از مراحل شماره گذاری شده , چه عملی صورت میگیرد ؟ پاسخ را با ذکر شماره در برگ امتحانی بنویسید .

 

28

فعالیت های عصبی جانوران ,بطورکلی در دو جهت انجام میشود , آنها را بنویسید . ( بدون ذکر مثال و توضیح )

 

29

در هنگام پتانسیل عمل , پس از آنکه کانال های دریچه دار پتاسمی باز شدند , چه عملی اتفاق میافتد و نتیجه ی آن چیست ؟

 

30

الف ) در انعکاس زرد پی زیر زانو , چه پدیده ای سبب میشود تا ماهیچه ی عقب ران , در حالت استراحت قرار گیرد ؟

 ب ) نحوه ی عمل انکفا لین ها در سر کوب درد را بنویسید .

 

31

الف ) نقش گیرنده های کششی , در ماهیچه های اسکلتی را بنویسید .

 ب ) نقطه ی کور  را تعریف کنید .

 ج ) استخوان های گوش میانی چه عملی انجام میدهند ؟

  د ) چگونه مارهای زنگی , در تاریکی مطلق می توانند طعمه را شکار کنند ؟

 

32

الف ) بعد ازاتصال گلوکاگون به گیرنده های ویژه درسطح سلول های جگر , پیک دومین چگونه تشکیل میشود ؟

 ب ) هورمون غده ی پاراتیروئیدی , چه تاثیری بر کلیه دارد ؟

 ج ) کدام هورمون , در سلول های مایچه ای گلوکز را به گلیکوژن تبدیل میکند ؟

 د ) نحوه ی عمل آلدوسترون , در افزایش قند خون را بنویسید .

 

33

پس از آنکه گریفیت دریافت که کپسول باکتری , عامل مرگ موش ها نیست , چه آزمایشی انجام داد و نتیجه ی این آزمایش چه بود ؟

 

34

 الف ) اگر ترتیب بازهای یک رشته ی DNA به صورت- TCGAAGCT - باشد , ترتیب بازهای رشته ی دیگر چیست ؟

 ب ) چرا گفته میشود رشته ی پلی کلئو تیدی دارای  قطبیت است ؟

 ج ) آنزیم هلیکاز در همانند سازی DNA چه نقشی دارد ؟

 

35

 هریک از اعمال زیر , مربوط به کدام مرحله از تقسیم میتوز است ؟

الف ) کوتاه شدن رشته های دوک                      ب) باز شدن پیچیدگی کروموزوم ها

 

36

 الف ) از انواع تغییر در ساختار کرموزوم ,جابه جایی  را توضیح دهید .

 ب ) سیتوکینز را تعریف کنید.

 

37

 جهش های ژنی ,به دو طریق , چرخه ی سلولی را مختل کرده و با افزایش تقسیم سلول ها منجر به ایجادسرطان میشوند , این دو روش را بنویسید .

 

38

شکل زیر , سلول در حال تقسیم میوز را در مرحله ی متا فازIIنشان میدهد .

الف ) سلول اولیه ای که تقسیم میوز Iرا آغاز کرده است , چند کروموزوم داشته است ؟

ب ) شکل این سلول را در مرحله ی آنافاز II رسم کنید .

 

39

الف ) انواع  چرخه های زندگی در یوکاریوت ها را نام ببرید .

ب ) بکرزایی را تعریف کنید .

 

40

در خانواده ایکه یکی از والدین گروه خونی A و دیگری گروه خونی B دارد , چهار نوع گروه خونی متفاوت در فرزندان دیده میشود , ژنوتیپ فرزندان را بنویسید .

 

41

الف ) قانون جور شدن مستقل ژن ها را تعریف کنید .

ب ) علت بیماری فنیل کتونوریا ( نقص در واکنش های متابولیسمی بدن افراد مبتلا ) را بنویسید .

 

42

الف ) بخش های تشکیل دهنده ی اسپوروفیت خزه را نام ببرید .

 ب ) چرا به سرخس ها , نهانزادان آوندی میگویند ؟

 

43

الف ) درتولید مثل جنسی نهاندانگان , هر یک از دو گامت نر , با کدام سلول در کیسه رویانی ترکیب میشود ؟

 ب) شکل زیر , مربوط به دانه ی یک گیاه نهان دانه است نام اجزای

شماره گذاری شده را در برگ امتحانی خود بنویسید.

 

44

الف ) گیاه دو ساله را تعریف کنید.

ب ) دو نوع مریستم را که باعث رشد پسین در گیاهان چوبی میشوند , نام ببرید .

 

45

الف ) اگر خاک اطراف ریشه های گیاه از آب اشباع گردد , ریشه ها می میرند, علت چیست ؟

 ب ) آبسیزیک اسید چگونه تعادل آب را در گیاهان خشکی , تنظیم میکند ؟

 ج ) در کشت بافت , از سیتوکینین , به چه منظوری استفاده میشود ؟

 

46

چرا در تخمک پرندگان , میزان اندوخته بسیار زیاد است ؟

 

47

هر یک از مواد زیر در دستگاه تولید مثلی مرد چه نقشی دارد ؟

الف ) هورمون LH                           ب )ترشحات غده های  پیازی – میز راهی

 

48

الف ) جسم زرد چیست و چه نقشی دارد ؟

 ب ) غشاهای حفاظت کننده ی جنین را نام ببرید .

 

49

هر یک از هورمون های زیر چه اثری بر گلوکز خون دارند ؟

الف ) انسولین                    ب ) گلوکاگون

 

50

بخش های دستگاه عصبی خود مختار را نام ببرید .

 

51

بر اساس تصاویر حاصل از پراش پرتو x , مولکول DNA چه مشخصاتی دارد ؟

 

52

وجود نقاط شروع همانند سازی متعدد از ویژگیهای کدام سلولهاست و چه اهمیتی دارد ؟

 

53

در ساختار دو رشته ای DNA , کدام بخشهای مولکول به نرده های نردبان شبیه اند و کدام بخشها پله های نردبان را میسازند ؟

 

54

الف ) در کدام جانور , الگوی کرموزوم های جنسی xo است ؟

 ب ) در کدام موجودات زنده , جانور نر کرموزوم های جنسی xx دارد ؟

 

55

در پایان تلوفاز Ι , وضعیت و تعداد کرموزومها , در هر یک از سلولهای حاصل چگونه است ؟

 

56

پس از تخمک گذاری , LH چه تاثیری بر فولیکول پاره شده دارد ؟

 

57

در چه قسمتی از اسپرم میتوکندریها متمرکز شده اند ؟ و وظیفه ی آنها چیست ؟

 

58

ساختمان دستگاه عصبی در حشرات را توضیح دهید .

 

59

هر واحد بینایی مستقل در چشم مرکب , از چه اجزایی تشکیل شده است ؟ نام ببرید .

 

60

وظایف هورمونهای زیر را بنویسید .

الف ) اکسی توسین                                       ب ) هورمون ضد ادراری

 

61

ژن را تعریف کنید .

 

62

شکل زیر آخرین مرحله ی نمو یک ساقه ی چوبی را نشان میدهد ,  قسمتهای شماره گذاری شده را با ذکر مثال شماره در برگ امتحانی بنویسید .

 

63

با توجه به نمودار پتانسیل عمل , در مورد شاخه پایین رو مشخص شده به سئوالات زیر پاسخ دهید .

الف ) پایین رفتن منحنی , در اثر جابه جایی کدام یون میباشد ؟

ب ) جهت حرکت یون مورد نظر به کدام سمت سلول بوده است ؟

ج ) جابه جایی این یون , بین دو سوی غشای سلول , از چه طریقی صورت میگیرد؟

 

 

64

هر یک از عوامل زیر چگونه با میکروبها مبارزه میکنند ؟

الف ) لیزوزیم              ب) لایه های مخاطی             ج) اینترفرون             د ) پروتیینهای مکمل

 

65

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) چرا یک روش دفاع در برابر میکروبها را دفاع اختصاصی نامیده اند ؟

ب ) کدام گروه از گلبولهای سفید در دفاع اختصاصی نقش دارند ؟

 

66

هر یک از گیرنده های حسی زیر توسط چه عاملی تحریک میشوند ؟

الف) گیرنده های درد                           ب ) گیرنده های کششی ماهیچه ای اسکلتی    

 ج ) گیرنده های مکانیکی دیواره رگهای خونی  

 

67

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) در کدام مرحله از تقسیم سلول , سانتریول همانند سازی میکند ؟

ب) با ورود سلول به مرحله ی میتوز , سانتریول ها چه وضعیتی پیدا میکنند و نتیجه ی این عمل چیست ؟

 

68

در مورد چرخه ی زندگی دیپلوییدی به پرسش های زیر پاسخ دهید :

الف ) بارزترین ویژگی این چرخه چیست ؟

 ب) زیگوت چه تقسیمی انجام میدهد ؟

 ج ) کدام سلولها هاپلوییدی هستند ؟

 

69

در کیسه ی گرده کاج چه اعمالی صورت میگیرد تا دانه گرده ی رسیده تشکیل شود ؟

 

70

از بین جملات زیر جملات صحیح را با علامت (ص) و جملات نادرست را با (غ) مشخص نمایید .

الف ) آنتریدی با انجام تقسیم میوز تعداد فراوانی گامت نر تولید میکند

ب ) از تقسیمات میتوزی هاگ بخش گامتوفیتی به وجود می آید

ج ) از رشد تخم بخشهای تار و هاگدان خزه به وجود می آید

د ) رطوبت برای انجام تولید مثل جنسی گیاهان دانه دار ضروری است

 

71

در چه مراحلی از دوره ی زندگی گیاه , میزان هورمونهای باز دارنده ی رشد افزایش می یابد ؟

 

72

تخمک در پرندگان و پستانداران را از نظر میزان اندوخته , با هم مقایسه کنید و علت این اختلاف رابنویسید .

 

73

کدام فنوتیپ های گروه خونی نشان دهنده ی ژنوتیپ این صفت است ؟ پاسخ خود را با ذکر دلیل بنویسید

 

74

کور رنگی یک صفت مغلوب است و ژن آن بر روی کروموزوم x قرار دارد. از پدر و مادری که هر دو رنگ بینی ( فنوتیپ) طبیعی دارند , فرزندی کوررنگ متولد شده است :

ژن کوررنگی = d                ژن طبیعی = D

الف ) ژنوتیپ والدین چیست ؟

ب ) جنسیت فرزند کوررنگ را بنویسید .

ج ) احتمال تولد فرزند سالم ( از نظر فنوتیپی ) در این خانواده چقدر است ؟

 

75

هر یک از لنفوسیت های B وT , توانایی شناسایی مولکول های خودی از غیر خودی را , در چه زمانی کسب میکنند ؟

الف ) هر دو نوع طی تکامل                    ب) نوع B طی تکامل و نوع T بعد از تکامل

ج) نوع T طی تکامل و نوع B بعد از تکامل                    د ) هر دو نوع بعد از تکامل

 

76

به سئوالات زیر پاسخ دهید :

الف ) میکروبهاییکه در مایع مخاطی مجاری تنفسی به دام افتاده اند چگونه از بین میروند ؟

ب) چرا ایمنی که بوسیله اینترفرون ایجاد میشود غیر اختصاصی محسوب میشود ؟

 

77

جملات صحیح و نادرست را مشخص کنید :

الف ) واکسن ایمنی فعال ایجاد میکند , چون دستگاه ایمنی تحریک میشودو در مقبله با میکروب , پادتن و سلولهای خاطره را بوجود می آورد .

ب) در دفاع اختصاصی گروهی از گلبولهای سفید بنام لنفوسیت و نوتروفیل نقش دارند .

 

78

ماهیت گره عصبی , در پلاناریا چیست ؟

الف ) تار عصبی میلین دار                                    ب ) جسم سلولی نورون ها

ج ) تار عصبی بدون میلین                                     د ) آکسون ها و دندریت ها

 

79

چرا انعکاس های نخاعی سریع تر از یک حرکت ارادی انجام میشوند ؟

 

80

دو رابط های مخ را که در هنگام تشریح مغز مشاهده میشوند نام ببرید 

 

81

با توجه به نمودار پتانسیل عمل , در مورد شاخه بالا رو مشخص شده به سئوالات زیر پاسخ دهید .

الف ) بالا رفتن منحنی , در اثر جابه جایی کدام یون می باشد ؟

ب) جهت حرکت یون مورد نظر به کدام سمت سلول بوده است ؟

جابه جایی این یون , بین دو سوی غشای سلول , از چه طریقی صورت میگیرد ؟

 

 

82

در آزمایش تعیین حساسیت پوست , چرا حساسیت در نقاط مختلف پوست متفاوت است ؟

 

83

زجاجیه و زلالیه را از نظر محل استقرار و حالت فیزیکی مقایسه کنید .

 

84

چرا به انتقال دهنده های عصبی هورمون گفته نمی شود ؟

 

85

در مورد نحوه ایجاد بیماری دیابت نوع 2 توضیح دهید .

 

86

به سئوالات زیر پاسخ دهید :

الف ) چرا باکتری بدون کپسول نمی تواند موش را از بین ببرد ؟

ب ) نوع قند نوکلئوتید های تیمین دار و یوراسیل دار , را بنویسید .

 

87

در صورتی که در یک قطعه ی 100 نوکلئوتیدی DNA , نوکلئو تید آدنین دار وجود نداشته باشد , تعداد انواع نوکلئوتید های دیگر را حساب کنید ؟

 

88

هر یک از اعمال زیر در کدام مرحله از چرخه ی سلولی انجام میگیرد :

الف ) همانند سازی سانتریولها                         ب) همانند سازی میتو کندری

 

89

شکل مقابل سلول در حال تقسیم میتوز را نشان میدهد . با استفاده از آن به سئوالات زیر پاسخ دهید

الف ) سلول دارای چند جفت کروموزوم همتا میباشد.

ب ) آیا سلول واجد 16 رشته پلی نوکلئوتیدی است , چرا؟

 

 

90

اگر جهش ژنی مانع تولید پروتیین های موثر در سیتوکینز شود پی آمد آنرا بر چرخه ی سلولی توضیح دهید .

 

 

91

تشکیل تترا د و رویداد با هم ماندن کروموزوم ها , هر یک , در کدام مرحله از میوز اتفاق می افتد ؟

92

چرخه ی زندگی ها پلو ئیدی را با چرخه ی زندگی دیپلوئیدی مقایسه کرده و دو مورد از تفاوت های آنها را بنویسید .

93

تعین کنید هر یک از موارد زیر با کدام الگوی وراثتی مطابقت دارد ؟

الف ) در موش رنگ مو بوسیله هر جفت از ژنهای C3 وC2 وC1 وC4 کنترل میشود .

ب) آمیزش گاو قهوه ای و سفید ایجاد فرزند حنایی نموده است .

94

با توجه به دودمانه روبرو که وراثت زالی را نشان میدهد .

الف ) ژنوتیپ والدین را تعیین کنید .

ب ) احتمال اینکه به جای علامت سوال دختر زال قرار گیرد چقدر است ؟

 

95

با توجه به قانون دوم مندل بگویید , قانون جور شدن مستقل ژنها در مورد چه نوع ژنهایی درست نمیباشد ؟

96

هر یک از عوامل زیر چگونه با میکروبها مبارزه میکنند ؟

الف ) لیزوزیم                     ب) لایه های مخاطی                    ج ) اینترفرون

97

تفاوت لنفوسیت B و لنفوسیت T کشنده , از نظر عملکرد آنها , در چیست ؟

98

شکل زیر , نشان دهنده ی نورون حسی است , بخشهای مشخص شده را نامگذاری کنید .

99

نیکوتین موجود در دود سیگار پس از ورود به خون چگونه عمل میکند که منجر به اعتیاد میشود ؟

100

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) عمل تطابق در چشم چگونه صورت میگیرد ؟

ب ) نحوه ی تطابق را هنگام مشاهده اشیای دور و نزدیک بنویسید .

101

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) درونی ترین گیرنده ی حسی پوست کدام است ؟

ب ) نام گیرنده ی نوری که به ما توانایی دیدن رنگ اشیاء را می دهد , بنویسید .

102

هر یک اعمال زیر مربوط به ترشح کدام هورمون است ؟

الف ) ضد ادراری                              ب ) انقباضات رحم در هنگام زایمان

 ج) افزایش دفع پتاسیم از کلیه ها            د ) کاهش قند خون

103

ملاتونین در پاسخ به کدام محرک ترشح میشود ؟ و در رابطه با این محرک چه نقشی دارد ؟

104

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) نوکلئو تید های سازنده DNA در چه اجزایی کاملا یکسانند ؟

ب ) خواص فیزیکی DNA استخراج شده از سلولهای پیاز چیست ؟

105

قبل از شروع همانند سازی DNA , چه اعمالی صورت میگیرد تا دو راهی همانند سازی تشکیل شود ؟

106

به پرسشهاس زیر پاسخ دهید .

الف ) اصطلاحات نوکلئوزوم و سیتوکینز را تعریف کنید .

ب ) حد اکثر فشردگی کروماتید های هر کروموزوم در چه مرحله ای از میتوز بوجود می آید .

ج ) نتیجه ی اختلال در تنظیم چرخه ی سلولی چیست ؟

107

به پرسشهای زیر پاسخ دهید .

الف ) جهش حذفی را تعریف کنید .

ب) این جهش از نظر ژن ها چه تاثیری بر سلول جدید دارد ؟

108

شکل زیر یکی از مراحل تقسیم میوز را نشان میدهد :

الف ) نام این مرحله را بنویسید ب ) شکل مرحله ی بعد را رسم کنید .

ج ) پس از پایان تقسیم هر یک از سلولهای حاصل چند کروموزوم خواهند داشت ؟

109

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) تولیدمثل به روش بکرزایی را توضیح دهید .

ب ) تولید مثل به روش بکر زایی , جنسی است یا غیر جنسی ؟

ج ) نوع تولید مثل مخمر نان را بنویسید .

110

تخمکها در نهاندانگان , در کجا تشکیل میشوند ؟  شامل چه بخشهایی هستند ؟

111

به پرسشهای زیر پاسخ دهید .

الف ) نهانزادان برای تولید مثل جنسی به چه محیط هایی نیازمندند ؟ علت آن چیست ؟

ب ) آندوسپرم کاج جزء اسپوروفیت است یا گامتوفیت ؟

112

خفتگی در گیاهان را تعریف کنید و عامل آن را بنویسید .

113

در مورد کلاهک ریشه به سئوالات زیر پاسخ دهید :

الف ) منشاء سلولهای کلاهک ریشه , کدام سلولها هستند ؟

ب) وظیفه ی کلاهک ریشه چیست ؟

114

به پرسشهای زیر پاسخ دهید

الف ) علت تشکیل حلقه های سالیانه در ساقه ی گیاهان چوبی چیست ؟

ب ) چرا همه ی درخت ها حلقه های سالیانه ایجاد نمکنند ؟

115

به پرسشهای زیر پاسخ دهید .

الف ) وظایف اپیدیدیم در دستگه تولید مثلی نر چیست ؟

ب ) محل قرار گرفتن غده های وزیکول سمینال و پروستات را در دستگاه تولید مثلی مرد بنویسید .

116

پرده های اطراف رویان را نام ببرید و نقش هر یک را بنویسید.

117

با استفاده از دود مانه ی مقابل که مربوط به بیماری تالاسمی است به سئوالات زیر پاسخ دهید .

الف ) استدلال کنید آیا تالاسمی صفت وابسته به جنس است یا آتوزومی ؟

ب ) استدلال کنید آیا این صفت غالب است یا مغلوب ؟

ج ) استدلال کنید افراد 1 و2 از نظر این صفت خالص هستند یا نا خالص ؟

118

آمیزش آزمون به چه منظوری صورت میگیرد ؟

119

شکل زیر دانه ی لوبیا را نشان میدهد , بخش های شماره گذاری شده را نام گذاری کنید .

120

سلول تخمزا در چه قطبی از کیسه رویانی قرار دارد ؟

121

هر یک از کلمات ستون ( الف ) با یکی از کلمات ستون ( ب ) مترادف است , آنها را تعیین کنید

         ستون (الف)                                       ستون ( ب)

الف) مجموعه ها گدانها                               1- اسپوروفیت خزه

ب) پروتال                                               2- هاگینه

ج) مجموعه تار و هاگدان                             3- گامتوفیت خزه

 د ) محل تولید گامت ماده                             4- گامتوفیت سرخس

                                                             5- آرکگن

                                                             6 – آنتریدی

122

در تنه ی یک درخت چوبی , دومین حلقه ی سالیانه نسبتا باریک و پنجمین حلقه ضخیم است . در رابطه با اقلیم رشد گیاه , چه نتیجه ای می گیرید ؟

123

به سئوالات زیر پاسخ دهید :

الف ) رشد قطری ساقه ها و ریشه های جوانی که فقط مریستم نخستین دارند چگونه صورت میگیرد ؟

ب ) سلولهای کالوس را تعریف کنید .

 ج ) هرس کردن و بریدن سر شاخه های گیاهان چگونه موجب پرشاخه و برگ شدن گیاه میشود ؟

124

به پرسشهای زیر پاسخ دهید .

الف ) غشای حفاظت کننده ی رویان را نام ببرید.     ب ) دو مورد از نقش های جفت را بنویسید .

125

هر یک از اعمال زیر توسط کدام بخش های بیضه صورت میگیرد ؟

الف ) اسپرم سازی                         ب ) ترشح تستوسترون

126

به موارد زیر پاسخ دهید :

الف ) جسم زرد در کدام مرحله از چرخه ی تخمدان تشکیل میشود ؟

 ب )جسم زرد تحت تاثیر چه هورمونی تشکیل میشود ؟

ج ) منشاء جسم زرد از چیست ؟

127

کدام گروه از پروتیین ها در دفاع غیر اختصاصی نقش دارند . ( دو مورد )

128

علت بالا و پایین رقتن اختلاف پتانسیل عمل در نورون چیست ؟

129

نقش  استخوانهای کوچک گوش میانی چیست ؟

130

عوارض ناشی از هیپو تیروئیدیسم در کودکان را نام ببرید .

131

شکل زیر اسپوروفیت بالغ سرخس را نشان میدهد , اجزای شماره گذاری شده را نام گذاری کنید .

132

اسپوروفیت از چه بخش هایی تشکیل شده است ؟

133

فولیکول ( در تخمدان ) چیست ؟

134

نقش پرده های آمنیون و کوریون در رویان چیست ؟

135

خاصیت ویرایش DNA پلیمر از چیست و چه اهمیتی دارد ؟

136

هر یک از عوامل زیر , در پروتیین سازی چه نقشی دارند ؟

الف) DNA          ب) RNA ناقل ( tRNA)            ج ) ریبوزوم

137

هر کدام از اتفاقات زیر در کدام یک از مراحل میوز رخ میدهد ؟

الف) جدا شدن کروماتیدی های خواهری

ب) تشکیل تتراد .                               ج ) جدا شدن کرموزومهای همتا

138

در افرادی که چرخه ی زندگی هاپلوئیدی دارند :

الف ) کدام سلول تقسیم میوز انجام میدهد ؟

ب ) گامتها از طریق چه نوع تقسیمی تولید و در چه فرایندی به یکدیگر ملحق میشوند ؟

139

دفاع اختصاصی شامل دو نوع ایمنی میشود , آنها را نام ببرید و بنویسید که کدام سلول ایمنی مسئول هر یک از این دو نوع ایمنی می باشند ؟

140

شکل زیر برش عرضی نخاع را نشان میدهد ,بخشهای شماره گذاری شده در شکل را با ذکر شماره, نامگذاری کنید.

141

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) خارجی ترین لایه ی کره ی چشم را نام ببرید .

ب ) عنبیه مربوط به کدام لایه ی چشم است ؟

 ج ) سوراخ مردمک چگونه تنگ و گشاد میشود ؟

142

محل ساخت , غده ی مترشحه و بافتهای هدف هورمون اکسی توسین را در زنان بنویسید .

143

در پروفاز میتوز چه اعمالی صورت میگیرد ؟

144

از تغییرات ساختار کروموزوم ها , نحوه و واژگونی شدن را بنویسید .

145

در نهان دانگان , آنتروزوئید ها با کدام سلول ها در کیسه ی رویانی ترکیب میشوند و نتیجه ی این لقاح چیست ؟

146

انواع مریستم پسین در ساقه ی گیاهان چوبی را نام ببرید و محل هر یک را بنویسید .

147

اعمال زیر مربوط به کدامیک از هورمونهاست ؟

الف ) تحریک ریشه زایی                                       ب ) جوانه زنی

ج ) بستن روزنه ها به هنگام تنش خشکی                    د ) رسیدن میوه ها

148

هورمونهای هیپوفیزی موثر در فعالیت غدد جنسی کدامند ؟ اثر هر کدام را در جنس نر بنویسید .

149

پژوهشگران معتقدند که شست و شوی دست ها با آب و صابون یکی از راه های موثر برای جلوگیری از انتشار میکروب های بیماری زا است , آیا با نظر آنها موافقید ؟ برای تایید پاسخ خود , آزمایشی طراحی کنید .

150

در آمیزش آزمون یک گوسفند سفید , در بین زاده ها گوسفند سیاه هم دیده میشود , با توجه به این مطلب به سئوالهای زیر پاسخ دهید :

الف ) ژنوتیپ والد سفید ( گوسفند سفید ) را بنویسید .

ب ) با نوشتن راه حل ثابت کنید که احتمال دارد نیمی از فرزندان در این آمیزش سیاه شوند .

                                                                                                              سفید = A

                                                                                                              سیاه = a

151

از آمیزش لاله عباسی گل قرمز با لاله عباسی گل سفید ,نسل اول همگی صورتی شده است , حال اگر گل صورتی های نسل اول عمل خود لقاحی انجام دهند , انواع ژنوتیپهای حاصل از این آمیزش را محاسبه کنید .

( R الل رنگ قرمز و W الل رنگ سفید )

152

در مبارزه با سلول های سرطانی , کدام سلولهای دستگاه ایمنی نقش اصلی دارند ؟

153

هر یک از اندامهای زیر در دستگاه ایمنی چه نقشی دارند ؟

الف ) مغز استخوان         ب ) گره لنفی            ج ) طحال            د ) تیموس

154

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) پروتیین های مکمل در کجا وجود دارند ؟

ب) این پروتیین ها در برخورد با میکروبها چگونه عمل میکنند ؟

155

با ذکر دو مثال بگویید چه موادی به راحتی از سد خونی – مغزی عبور میکنند ؟

156

مراکز عصبی هر یک از اعمال انعکاسی زیر را مشخص کنید .

الف ) تنظیم تعادل بدن        ب ) تنظیم دمای بدن       ج ) لذت بردن          د ) انعکاس زرد پی زیر زانو

157

سرعت هدایت پیام عصبی را در رشته های عصبی مختلف با هم مقایسه کنید .

158

ساده ترین گیرنده ی نوری مربوط به کدام جانور است و نام گیرنده ی نوری آن چیست ؟

159

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) خارجی ترین لایه ی کره ی چشم را نام ببرید.     ب ) عنبیه مربوط به کدام لایه چشم است ؟

160

هورمونهای مربوط به هریک از فعالیتهای زیر را نام ببرید .

الف ) هنگام تنش های روحی, میزان آن در خون افزایش می یابد .

ب ) در پاسخ به کاهش سدیم خون ترشح میشود .

ج ) در پاسخ به افزایش مقدار کلسیم خون ترشح میشود .

د ) به کمک AMP حلقوی , بر سلول هدف تاثیر میگذارد .

161

پس از اتصال هورمونهای آمینو اسیدی به گیرنده غشای سلول هدف , چه عملی انجام میشود تا پیک دومین تولید شود و پیک دومین کدام مولکول است ؟

162

وجود نقاط شروع همانند سازی متعدد از ویژگیهای کدام سلولهاست و چه اهمیتی دارد ؟

163

اگر در یک مولکول DNA مفدار آدنین 20% کل بازهای آلی دورشته باشد , مقدار در صد گوانین DNA را حساب کنید .

164

فرمول کرموزوم جنسی جانوران زیر را بنویسید .

الف ) ملخ                                ب ) پروانه ی ماده                         ج ) پرنده نر

165

نقاط وارسی در چرخه ی سلولی را تعریف و اهمیت این نقاط را بنویسید.

166

چگونگی انجام سیتو کینز در سلول ای جانوری را بنویسید

167

شکل زیر ساختار یک اسپرم انسان را نشان میدهد , نام اجزایی که شماره گذاری شده را بنویسید.

168

هر یک از موارد زیر در کدام چرخه ی زندگی مشاهده میشود ؟

الف ) گامتها از طریق تقسیم میوز به وجود می آیند .      ب ) سلول زیگوت تقسیم میوز انجام میدهد .

ج ) در مرحله ی دیپلو ئیدی هاگ تولید میشود .

169

شکل زیر قسمتی از چرخه ی زندگی خزه را نشان میدهد :

الف ) شماره های 1و2 را نام گذاری کنید .     ب ) شماره های 3و4 کدام تقسیم سلولی را معرفی میکند .

170

کدام یک از بخشهای زیر در مرحله ی گامتوفیتی و کدام یک در مرحله ی اسپوروفیتی , گیاه است

الف) ضمایم برگ مانند خزه                        ب ) آرکگن سرخس

ج ) مخروط ماده در مخروط داران                 د ) تخمکها در نهاندانگان

171

انواع مریستم در ساقه ی گیاهان چوبی را نام ببرید و محل هر یک را بنویسید .

172

اعمال زیر مربوط به کدامیک از هورمون هاست ؟

الف) تحریک ریشه زایی                                                   ب ) جوانه زنی  

  ج ) بستن روزنه ها به هنگام تنش خشکی                              د ) رسیدن میوه ها

173

با توجه به شکل زیر به سئوالات زیر پاسخ دهید ؟

اف) شکل نشان دهنده ی چه نوع تولید مثل جنسی در جانوران است ؟

ب ) بخش مشخص شده را نامگذاری کنید ؟

ج) این نوع تولید مثل در کدام گروه از جانوران مشاهده میشود ؟

174

حد اکثر میزان LH چه تاثیری بر گامت ها و فولیکول و تخمدان میگذارد .

175

قانون جور شدن مستقل ژنها را بیان کنید . این قانون در مورد چه ژنهایی صادق است  ؟

176

از آمیزش گاومو قرمز تیره ی خالص ( RR ) با گاو مو سفید خالص ( WW ) همگی افراد نسل اول F1 مو قرمز روشن شده اند .

الف ) این حالت از توارث چه نام دارد .             ب ) فنوتیپ افراد F2 را بنویسید ( با نوشتن راه حل )

177

تفاوت دفاع غیر اختصاصی و دفاع اختصاصی را بیان کرده و دو مورد از روشهای دفاع غیر اختصاصی مشترک بین بی مهرگان و مهره داران را بنویسید .

178

ایمنی که توسط ورود پادتن از خون مادر به خون جنین در جنین بوجود می آید با کدامیک از ایمنی های مشابه بوده و دلیل آنرا ذکر نمایید ؟

الف ) ایمنی حاصل از تزریق سرم              ب ) ایمنی حاصل از تزریق واکسن

179

علت هر کدام از علائم زیر را در فرایند التهاب بنویسید ؟

الف ) تورم و قرمزی محل التهاب                 ب ) گشادی رگهای خونی

180

با استفاده از کلمات کلیدی زیر یک نمودار مفهومی در طبقه بندی بخشهای عملکردی دستگاه عصبی تر سیم نمایید ؟

بخش مرکزی – بخش محیطی – بخش حسی – بخش حرکتی

بخش پیکری – بخش خود مختار – اعصاب سمپاتیک – اعصاب پارا سمپاتیک

181

هر کدام از اعمال زیر مربوط به کدام بخش دستگاه عصبی میباشد ؟

الف ) ادراک و عملکرد هوشمندانه       ب) هماهنگی , و تصحیح حرکات لازم برای حفظ تعادل

ج ) پردازش و تقویت اطلاعات حسی و ارسال آن به بخشهای مربوط به مغز در احساسات و عواطف .

182

الف ) نقش گیرنده های حسی در بدن جانوران چیست ؟

ب ) آسیب در نواحی مربوط به لوپ پس سری گیجگاهی مغز به ترتیب سبب اشکال در پردازش پیامهای حسی کدام نوع گیرنده ها خواهد گردید ؟

ج ) چرا انعکاسهای نخاعی سریعتر از یک حرکت ارادی انجام میگیرد ؟

183

مفهوم مکانیسم خود تنظیمی منفی در ترشح هورمون چه می باشد ؟

184

با توجه به نام چهار هورمون داده شده , به سئوالات زیر پاسخ دهید :

اپی نفرین – کورتیزول – انسولین – گلوکاگون .

الف ) گیرنده کدام هورمون در داخل سیتوپلاسم است ؟

ب) کدامیک در تنظیم غلظت گلوکز خون متفاوت از بقیه عمل میکند ؟

ج) عمل کدام هورمون با عمل دستگاه عصبی سمپاتیک مشابه می باشد ؟

د ) بیماری دیابت شیرین ناشی از اختلال ترشح کدام هورمون میباشد ؟

185

الف ) ساختار DNA را توصیف نمایید ؟

ب ) در شکل مقابل محل علامت گذاری شماره ی (1) متعلق به کدام نوع باز آلی میباشد ؟

ج ) مطالعات چارگف کدام ویژگی DNA را بیان میکند ؟

186

چگونه آزمایشات ایوری ثابت نمود کهDNAماده ی ژنتیک مورد نظر در آزمایشات گریفیت میباشد ؟

187

شکل مقابل سلولی را در حال تقسیم نشان میدهد .

الف ) این سلول در کدام مرحله تقسیم میتوز میباشد ؟

ب ) فرمول کروموزومی (2n )این سلول چقدر است ؟

ج ) شماره های 1و 2 مشخص شده ی شکل را نامگذاری نمایید .

188

چه ارتباطی بین اصطلاحات داده شده ی زیر وجود دارد ؟

DNA  - ژن – mRNA – پروتیین .

189

در ارتباط با تقسیم میوز به سئوالات زیر پاسخ دهید :

الف ) تقسیم میوز را تعریف کنید ؟                ب ) اهمیت تقسیم میوز چه میباشد ؟

ج- اگر یک سلول با فرمول کروموزومی 86=2n تقسیم میوز انجام دهد , سلولهای حاصل چند کرموزوم خواهند داشت ؟

190

در چرخه زندگی گیاهان :    الف ) هاگ در کدام مرحله از زندگی گیاه تشکیل میشود .

ب ) عدد کروموزومی هاگ با کدامیک از موارد زیر مطابقت دارد .

منوپلوئید –دیپلوئید- تریپلوئید

ج ) از نمو و رویش هاگ کدام مرحله از زندگی گیاه شروع میشود ؟

191

اندامهای تولید مثلی در گیاهان بدون آوند کدامند و در هر کدام چه نوع سلول جنسی تولید میشود ؟

192

چگونه گیاهی مانند کاج و سرو در طول سال همیشه سبز می باشد ؟

193

رشد نخستین , در کدام مناطق گیاه صورت گرفته و نتیجه ی آن چه میباشد ؟

194

 (نمو گیاهان پیوسته , اما برگشت پذیر است ) مفهوم این عبارت را توضیح دهید .

195

هر کدام از اثرات زیر مربوط به کدام هورمون گیاهی می باشد ؟

الف ) چیرگی راءسی       ب ) تحمل شرایط نا مساعد      ج) خفتگی دانه     د ) تسریع در رسیدن میوه

196

مهمترین عاملی که سبب شده است سلول تخم پستانداران خیلی کوچکتر از سلول تخمک پرندگان باشد چیست ؟

197

هورمون LH درجنس مذکرو جنس مونث به ترتیب روی کدام نوع سلولهای غدد جنسی اثرنموده و در نتیجه آن

به ترتیب کدام هورمون از این سلولها ترشح میشود ؟

198

کدام پرده جنینی به ترتیب در تشکیل جفت و کدامیک در حفاظت رویان نقش دارد ؟

199

مندل در آزمایشات خود , در کدام موارد زیر از روش خود لقاحی و در کدامیک از روش دگر لقاحی استفاده مینمود ؟

الف – تولید والدین خالص                  ب – تولید نسل اول

200

از آمیزش والدین با گروه خونی AB وO , نوع گروههای خونی احتمالی فرزندان چه خواهد بود ؟

( مراحل حل مسئله با رسم مربع پانت نشان داده شود  )

201

چرا بیماری هموفیلی در مردان بیشتر از زنان دیده میشود ؟

202

در فرایند التهاب , هیستامین از کجا ترشح میشود و چه نقشی دارد .

203

علت بالا و پایین رفتن اختلاف پتانسیل عمل در نورون چیست ؟

204

هر یک از شکلهای 1و2 مربوط به کدام نورون (از نظر عمل ) هستند ؟

205

ترانسفورماسیون چیست ؟

206

هیستون چیست و چه نقشی دارد ؟

207

درشکل زیر کروموزوم های الف و ب همتا هستند , با رسم شکل , حلقه ی 3 در کروموزوم الف و مضاعف شدن قطعه ی 3 در کروموزوم ب را نشان دهید .

208

در دومین مرحله ی رشد (G2 ) در چرخه ی سلول چه اعمالی صورت میگیرد ؟

209

گیرنده های فشار خون از چه نوعی هستند ؟ و در کدام قسمت بدن قرار دارند ؟

210

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) در ایمنی همورال کدام لنفوسیتها نقش دارند ؟

ب ) چرا به این نوع ایمنی , هومورال گویند .

211

بعد از آنکه گلوکا گون به گیرنده غشای سلول هدف متصل شد چه اعمالی صورت میگیرد تا پیک دومین در سلول پدید آید ؟

212

نحوه ی عمل پاراتورمون در استخوان و کلیه برای افزایش کلسیم خون را بنویسید .

213

هریک از جانداران زیر با کدام روش غیر جنسی تولید مثل میکنند ؟

الف ) باکتریها                       ب ) هیدر                  ج ) جلبک اسپیروژیر

214

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف) یک گیاه روز کوتاه را نام ببرید .

ب ) چگونه میتوان گیاهان روز بلند را در فصولی از سال وادار به گل دهی کرد که معمولا در آن زمان به طور طبیعی گل نمی دهند ؟

215

در مورد ناهنجاری کروموزومی نشانگان داون , به سئوالات زیر پاسخ دهید :

الف) کدام کروموزوم در این افراد اضافی است ؟

 ب) رویدادی که سبب بوجود آمدن این حالت میشود در کدام مرحله از تقسیم میوز رخ میدهد و این رویداد چه نام دارد ؟

216

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) آنتی ژن چیست ؟

 ب ) اغلب آنتی ژنها از کدام گروه های مواد آلی هستند ؟

217

هر یک از منحنیهای ذیل مربوط به کدام هورمون تخمدانی است ؟ و عبارت (( ج)) در چرخه ی تخمدانی همراه با چه واقعه ای است ؟

218

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) خارجی ترین لایه ی کره ی چشم را نام ببرید .

ب ) عنبیه مربوط به کدام لایه ی چشم است ؟

ج ) سوراخ مردمک چگونه تنگ و گشاد میشود ؟

219

به پرسشهای زیر پاسخ دهید :

الف ) بازهای پورینی و پریمید نی چه تفاوتی دارند ؟

220

چگونگی انجام سیتو کینز در سلول های گیاهی را توضیح دهید .

 
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هفتم خرداد 1388ساعت 10:29  توسط سارا سامانی پور | 
استفاده از تکنولوژی آموزشی در زیست شناسی
 
به نام خداوند بخشنده مهربان
 
 
استفاده از تكنولوژي آموزشي و در آموزش زيست شناسي  
 
 
مــقــد مـــه
 
از پيدايش علم زيست شناسي شايد بيش از چند دهه نگذشته باشد اما پيشرفتهاي حاصله در همين مدت بسيار چشمگير و قابل توجه بوده و دانشمندان را به رازهاي بسيار نهفته در عالم خلقت آشنا نموده و خوشبختا نه روز به روز به كشف حقايق بيشتري نايل ميشوند . لذا دبيران محترم زيست شناسي ميبايست در جهت آموزش هر چه بهتر اين علم به دانش آموزان تلاش نمايند . ايجاد زمينه ي خلاقيت و شكوفايي استعدادها مستلزم فراهم نمودن زمينه ي مناسب در همه ي مراحل تحصيلي از دوره ي ابتدايي تا دانشگاهي ميباشد كه بايستي بطور اصولي و همگاني زير نظر سازماني منسجم در اختيار دانش پژوهان قرار گيرد
 
متن  مقالــه

نو انديشي در مديريت آموزش و پرورش از ويژگيهاي بارز نظامهاي آموزشي در دهه هاي اخير بشمار ميرود .اين امر به ويژه در كشور هاي پيشرفته دگرگونيهاي چشمگيري در شيوه هاي مدرسه داري پديد آورده است . مهمترين مفهوم در كانون اغلب تحولات اخير در مديريت آموزشي كشورهاي مختلف خود گرداني است و بطور كلي منابع و تصميمهاي مربوط به آنها بشرح زير است :
 
1 – دانش : تصميمهاي مربوط به برنامه ي درسي – شامل هدفها و نتايج آموزش و پرورش مدرسه اي .
2 – قدرت : تفويض اختيار براي اتخاذ تصميمها .
3 – تكنولوژي : تصميمهاي راجع به تجهيزات و وسايل تدريس و يادگيري .
4 – نيروي انساني : تصميمهاي مربوط به تخصيص و كارگماري افراد در وظايف آموزشي و پشتيباني از آنها .
5 – مواد : تصميمهاي مربوط به استفاده از تسهيلات و تجهيزات .
6 – زمان : تصميمهاي مربوط به تخصيص زما ن و استفاده از آن .
 
بنا بر اين ما بايد به اقداماتي بپردازيم تا نظرمان در باره ي موقعيت  كنوني تغيير كند و در پي ايجاد اقداماتي جديد براي بهبود آموزش باشيم و براي تغيير روش تدريس و ايجاد روشهاي نوين بايد سازماندهي صحيحي داشته باشيم . استفاده از تكنيك هاي ذهني ميتواند در اين زمينه مفيد واقع شود . تكنيكهاي ذهني به هر اقدامي اطلاق ميشود كه بتواند نظرما  را در باره ي موقعيت تغيير دهد . چهار تكنيك مهم ذهني كه   دبيران از آن استفاده ميكنند به قرار زيرند :
•مسايل را در حد خود ديدن
•توجه به مشرب خوش در موقعيت
•انديشيدن به جنبه هاي مثبت
•كنترل هاي احساسي و عاطفي

آگاهي از مفهوم فناوري آموزشي مستلزم آشنايي با سير تحول  اصول و مباني فناوري آموزشي نظريه هاي تدريس و يادگيري طراحي سيسماتيك تحليل هدفهاي آموزشي و جايگاه رسانه ها در امر تدريس ميباشد .
آشنايي با اين دانش معلمان را قادر ميسازد تا آگاهانه هدفهاي آموزشي را تحليل كنند و از تكنيكها راهبرد هاي آموزشي و رسانه ها به گونه اي مطلوب بهره گيرند .
هر تعريفي كه از فناوري آموزشي ارايه شود در آن حد اقل دو مفهوم وجود دارد .

•نخست مفهوم فزيكي آن است كه از وسايل و رسانه ها و تجهيزات ديداري و شنيداري بحث ميكند . در اين معني بهره گيري از تجهيزاتي مثل كامپيوتر فيلم اسلايد راديو تلويزيون ضبط صوت انواع پروژكتورها و رسانه هاي ديگر مورد بحث فناوري آموزشي است مفهوم دوم از فناوري آموزشي مربوط به بعد رفتاري آن است در اين معني چگونگي ياد گيري چگونگي برقراري ارتباط با محيط و چگونه بكار گرفتن آموخته ها جزيي از مفهوم فناوري آموزشي است بنا بر اين هدف از مفهوم رفتاري طراحي سيستماتيك كل فرايند تدريس و يادگيري است .
 
تعريف ديگرفناوري آموزشي عبارت است از تكامل در تحقيق طراحي توليد ارزشيابي و پشتيباني تدارك و به كار گرفتن عوامل نظام آموزشي ( پيام  افراد  مواد و وسايل آموزشي و محيط عملي ) و مديريت اين تكامل ( سازمان و اجرا ) به طريقي سيستماتيك براي حل مسايل آموزشي فناوري آموزشي كار برد منطقي قوانين يادگيري تكنيكها ابزار و بهره گيري از آنها به منظور افزايش كيفيت و كميت ياد گيري است .البته در همه تعاريف فناوري آموزشي بهره گيري از وسايل ديداري و شنيداري و ابزارهاي ارتباطي وجود دارد ولي اين امر به عنوان هدف تلقي نميشود بلكه وسيله اي است براي رسيدن به آموزش موءثرتر و برتر و افزايش كيفيت و كميت ياد گيري است .
 
گروه آموزشي زيست شناسي اقدام به كار تحقيقي كه هدف آن ايجاد و بررسي روش تدريس مناسبتر و بهتر در درس زيست شناسي و ازمايشگاه 2 سال سوم تجربي متوسطه بود در اين روش از دو كلاس سوم تجربي يكي در سال 3 8 – 2 8 و ديگري در سال 4 8 – 3 8 استفاده گرديد در كلاس سوم سال تحصيلي3 8 – 2 8 براي تدريس از روش سنتي و وسايل كمك آموزشي مانند مولاژ  پوستر  ميكروسكوپ و اسلايد در آزمايشگاه استفاده گرديد و براي كلاس سوم سال تحصيلي 4 8 -3 8 در كنار اين روش به تهيه طرح درس روزانه توسط دبير مربوطه همراه با نوشتن مطا لب تدريس شده در هر جلسه بصورت خلاصه و داستا ن توسط هر دانش آموز در دفتر ويژه ي خلاصه ي درس زيست شناسي و ترسيم شكل هاي مهم و كليدي مبحث اقدام گرديد .
 
•دانش آموزان در روش خلاصه نويسي بصورت داستان عناوين علمي را بصورت نماد هاي ظاهري كه در طبيعت بطورعادي با آنها در ارتباطند تجسم كرده و بشكل داستان مي نويسند . براي مثال در مبحث دستگاه ايمني بدن حمله ي ميكروب ها را به بدن به مثابه ي تهاجم كشوري بيگانه به مرز و بوم كشور خود تشبيه ميكنند و پاد تن ها و پورفيرين هاي توليد شده در دستگاه ايمني خوني و سلولي را همچون سربازهاي مدافع كشور خود تجسم مينمايندوراه ها و  روشهاي  بكار رفته در دستگاه ايمني را به نحوه ي عكس العمل دفاعي نيرو هاي نظامي كشور تصور ميكنند . برخي ديگر از دانش آموزان ميكروب ها را به مثابه دزدي كه بمنظور سرقت وارد منزلشان شده تصور مينمايند . كه البته اين تصورات بستگي به طرز تفكر دانش آموزان داشته و آنها را  بطرق مختلف كه البته اين تصورات بستگي به طرز تفكر دانش آموزان داشته و آنها را به طرق مختلف و صور گوناگون در نوشته هاي خود نشان ميدهند.
 
•گاه دبيران براي دانش آموزان پوشه اي تهيه ميكنند و فعاليت هاي آنان را در آن قرار ميدهند به بيان ديگر براي ارزشيابي از پوشه ي كار استفاده مينمايند. در پوشه ي كار دانش آموزان خلاصه داستان واشكال مربوط به هر جلسه را به جاي دفتر در كاغذهاي آ4 نوشته و سپس دبير مربوطه فعاليتهاي دانش   آموزان را در پوشه اي تحت عنوان پوشه ي كار گردآوري مينمايند . البته در اين روش مطالبي كه از نظر محتوا  كيفيت و ترسيم شكل در سطح بالاتري قرار دارند انتخاب شده و در پوشه ي كار قرار ميگيرد و اين خود منجر به ايجاد رقابتي سالم در بين دانش آموزان شده و موجبات پيشرفت بيشتر آنها را فراهم مي آورد.                                                                                  
•روانشناسان اعتقاد دارند كه پوشه كار يا كارنما  مانند يك پازل است كه با اتصال فعاليت هاي مختلف دانش آموز ميتوان تصوير روشن از انها بدست آورد و ارزشيابي صحيح را صورت داد.                                     
 
بحث و نتيجه گيري

در پايان هر سال تحصيلي ميانگين نمرات پاياني دوم دانش آ موزان در خرداد ماه پس از برگزاري ازمون هماهنگ كشوري محاسبه گرديد و مشاهده شد كه مطابق نتايج آماري و ميانگين نمرات دانش آموزان استفاده از روش خلاصه نويسي و داستان نويسي از مبحث درسي توسط دانش آموزان  منجر به افزايش كار آيي و ميانگين نمرات دانش آ موزان گرديد ضمنا سطح درك  ياد گيري و نمرات دانش آ موزان با توجه به اينكه ضريب هوشي و ذهني دانش آ موزان سال 4 8 – 3 8 در سطح پايين تري نسبت به دانش آ موزان سال 3 8 – 2 8 قرار داشتند افزايش چشمگيري مشاهده شد و نتايج ميانگين جمع نمرات نمايانگر افزايش پيشرفت قابل ملاحظه اي در سال 4 8 – 3 8 گشت

•رتبه بندي بر اساس در صد قبولي در درس زيست شناسي و آزمايشگاه 2 سال تحصيلي 3 8 – 2 8
•رتبه 5  - دبيرستان شبانه روزي – تعداد شركت كننده 28 نفر – درصد قبولي بر اساس نمره ي كتبي پاياني 4 1 /2 8  – ميانگين نمره پاياني 8 6 / 3 1 .
•رتبه بندي بر اساس در صد قبولي در درس زيست شناسي و آزمايشگاه 2 سال تحصيلي 4 8 – 3 8 .
•رتبه 2 – دبيرستان شبانه روزي  - تعداد شركت كننده 28 نفر درصد قبولي بر اساس نمره پاياني 0 1 / 6 8 – ميانگين نمره پاياني 0 9 / 5 1 .
 
•پيشنهاد ميگردد كه دبيران محترم طرح درس روزانه را هر روز قبل از تدريس آماده نمو ده تا بهتر بتوانند ا ز وسايل و ابزار ويژه و مخصوص تدريس استفاده نمايند و در كنار آن از دانش آ موزان خود بخواهند كه پس ا ز پايان هر جلسه در دفتر ويژه خلاصه درس زيست شناسي مبحث تد ريس شده را   بصورت خلاصه و داستان همراه با شكل هاي كليدي آن ترسيم نمايند .
• اين روش منجر به تقويت نيروي تجسم و تخيل آن ها گرديده و اين تصورات چون بر پايه ي موضوعات روزمره ي زندگي است كه اكثرا با آن در ارتباطند منجرميشود مطالب علمي بهتر و پايدارتر در ذهنشا ن باقي بماند
•بياري خداوند در سال تحصيلي كنوني در نظر گرفته شده كه از لوح فشرده آموزشي و رايانه در كنار تدريس استفاده گردد و مطالب بصورت شكل هاي رايانه اي و انيميشن تدريس شود .
                                                                       انشا ا ...
 
منابع و مآ خذ
 
•1 -   ارزشيابي  در  خدمت  آ موزش  . رستگار . طاهره . 1382  تهران .   انتشارات منادي تربيت
•2  –  آ موزگار و فشار هاي  رواني .  نويسنده : دكتر كريس كرياكو .  برگردان : مهدي قراچه داغي . چاپ سوم : 1384 . تهران . پيك بهار . صفحه ي 103
• 
•3  –  روشهاي اندازه گيري و ارزشيابي آموزشي . سيف  . علي اكبر  . 1380 . تهران  . نشر روان .
• 
•4  –  سنجش  و اندازه گيري  در علوم  تربيتي و  روانشاسي  . لطف آبادي . حسين . مشهد . انتشارات حكيم فردوسي .
•5 – فنون و روشهاي  مشاوره . دكتر عبدا... شفيع آبادي . استاد دانشكده ي روانشناسي و علوم تربيتي . دانشگاه علامه طباطبايي . چاپ نهم . 1378. صفحه ي 66
6 –  مباني نظري فناوري آموزشي . تاليف محمد كريم لطيفي .عضو هيات علمي دانشگاه آزاد . نوبت چاپ : بهار 1380 . انتشارات لطيفي . صفحه 113
•7 –  مقدمات  مديريت  آموزشي . تاليف دكتر علي علاقه بند .  چاپ شانزدهم . دانشگاه علامه طباطبايي . تابستان 1378 . صفحه ۱۰۷
+ نوشته شده در  جمعه یکم خرداد 1388ساعت 22:36  توسط سارا سامانی پور | 
آزمایش های زیست شناسی
 
 
به نام خداوند بخشنده مهربان
 
آزمایش های زیست شناسی
 
آزمایش شماره ۱  
 
گیاه فریب خورده
 
چنانچه سرعت چرخش زیاد باشد نیروی گریز از مرکز بحدی افزایش میبابد که از اثر سنگینی  زیادتر میشود . آزمایش جالب زیر نشان میدهد که با چرخش یک چرخ معمولی نیروی گریز از مرکزتا چه حد افزایش می یابد . میدانیم که ساقه ی گیاه جوان همیشه به طرف عکس نیروی سنگینی , یعنی بعبارت ساده به بالا رشد میکند .
 
اما اگر تخم های گیاهی را روی چنبر چرخ دواری بکارید و در تمام مدتی که گیاه میروید چرخ با سرعت زیادی بچرخد , مطلب حیرت انگیزی خواهید دید .
  ( اینکار را " نایت" گیاه شناس انگلیسی بیش از صد سال پیش برای نخستین بار انجام داد ) : ریشه های جوانه ها به خارج و ساقه ها به داخل درامتداد شعاع چرخ رشد خواهند کرد .
 
با این عمل ما گیاه را بطور شرطی گول زده ایم, یعنی کاری کرده ایم که بجای نیروی سنگینی , نیروی دیگری که سمت آن از مرکز به خارج متوجه است , روی گیاه تاثیر بگذارد . از آنجا که جوانه همیشه به طرف عکس جهت نیروی سنگینی رشد میکند , در اینمورد به داخل چرخ , از چنبر به طرف محور , رشد کرده است . سنگینی مصنوعی ای که ما بوجود آورده بودیم , از سنگینی طبیعی نیرومند تربوده و جوانه تحت تاثیر آن رشد کرده است .
+ نوشته شده در  جمعه یکم خرداد 1388ساعت 22:31  توسط سارا سامانی پور | 
سوالات تستی علوم زیستی و بهداشت اول متوسطه

بسم الله الرحمن الرحیم

سئوالات تستی علوم زیستی و بهداشت سال اول متوسطه     سرگروه زیست شناسی بخش کامفیروز

ردیف

سئوالات

نمره

ا

کدام مرحله از روش علمی نتیجه ی تعبیر و تفسیر یافته های پژوهشگران  می باشد ؟

1) فرضیه                                  2) ارائه گزارش                        

3) تعریف مسئله                        4 ) نظریه

 

2

در یک آزمایش علمی صحیح باید .......                                 

1) همه ی متغیر ها , تغییر یابد        2) تنها یک متغیر ثابت باشد    

3) تنها یک متغیر , تغییرنماید           4)همه ی متغیر ها ثابت باشند

 

3

در کدام مرحله تقسیم سلولی میتوز کروموزوم ها در وسط سلول ردیف می شوند ؟

1) اول                             2) دوم                            

3) سوم                          4 ) چهارم

 

4

گزینه ی نادرست را انتخاب کنید .

1) گلیکوژن فقط در سلولهای جانوری ذخیره می شود               

 2) چربیها در زیر پوست به گرم ماندن بدن کمک می نمایند

3) واحد سازنده ی پروتئین ها , آمینو اسید نام دارد                  

4) نشاسته یکی از پلی ساکاریدهای خوراکی است .

 

5

کدامیک دیواره ی سلولی ندارد ؟

1) سلول ریشه ی هویج                      

 2) باکتری کزاز                     

 3) قارچ                      

 4 ) سلول کبد

 

6

جذب دی اکسید کربن و نیتروژن و دفع اکسیژن به ترتیب توسط کدام قسمت گیاهان صورت میگیرد ؟

1) روزنه – ریشه – ریشه       2) روزنه –ریشه – روزنه    

 3) روزنه – روزنه – ریشه       4) ریشه – روزنه – ریشه

 

7

 ساخت و ترشح پروتئین در سلول ها به ترتیب بر عهده ی کدام اندامک سلولی می باشد ؟

1) شبکه ی آندو پلاسمی – لیزوزوم                                     

2) لیزوزوم – دستگاه گلژی

3) ریبوزوم- لیزوزوم                                                      

 4) ریبوزوم – دستگاه گلژی

 

8

 کدام یک از موارد زیر جزء وظائف سلولهای پوشاننده روده نمی باشد ؟

1) حرکات روده                 2 ) گوارش مود غذایی        

3) جذب مواد غذایی           4) پوشاندن سطح داخلی روده

 

9

گیاهان معمولا نیتروژن مورد نیاز خود را از چه طریق تامین می کنند ؟

1) ترکیبات نیتروژن دار نا محلول در آب                          

2 ) ترکیبات نیتروژن دار خاک که در آب حل می شوند

3) گار نیتروژن موجود در خاک                                     

4) گار نیتروژن موجود در جو

 

10

در مورد سلول های نگهبان روزنه گزینه های غلط را مشخص نمایید .

1) منشاء سلولهای نگهبان , سلولهای اپیدرمی هستند              

2) نقش این سلولها باز و بسته کردن روزنه ها است

3) این سلولها معمولا در روپوست بالایی فراوان ترند            

4) برخلاف سایر سلولهای اپیدرمی کلروپلاست دارند

 

11

هیدراتهای کربن در قارچ به چه صورت ذخیره شده است ؟

1) نشاسته                          2) گلوکز                           

 3) گلیکوژن                          4) ساکارز       

 

12

در روش علمی به ترتیب چه مراحلی طی می شود ؟

1)      جمع آوری اطلاعات – تعریف مسئله – فرضیه سازی – آزمایش

2)      تعربف مسئله – جمع آوری اطلاعات – فرضیه سازی – آزمایش

3)      فرضیه سازی – جمع آوری اطلاعات – آزمایش

4)      جمع آوری اطلاعات – فرضیه سازی – تعریف مسئله – آزمایش

 

13

کدام ویتامین به رسوب کلسیم در استخوان کمک می کند ؟

1) A                           

2) B                          

3) C                        

4)D

 

14

بی ثبات ترین ویتامین که ساختمان آن قبل از بقیه شناخته شده است کدام است ؟

1)C                           

 ۲)A                               

3)E                                    

 4)B

 

15

کمبود کدام ماده ی زاید به ترتیب موجب ایجاد زخم در اطراف دهان و کاهش رشد فرد و بیماری کواشیورکور می شود ؟

1) ریبوفلاوین – پروتئین               2) ویتامینD – پروتئین                   

3- نیاسین – سدیم                    4 – نیاسین – کلسیم

 

16

کدام ویتامین در چربی حل میشود و بدن انسان برای ساختن آن به نور خورشید نیاز دارد ؟

1) B                           

 2)D                                 

 3)K                                

 4)C

 

17

کمبود در پروتئین در غذای اطفال کدام بیماری را موجب میشود ؟

1) گزروفتالمی                         

2) کواشیورکور                            

3) راشیتیسم                      

4) آنمی

 

18

 کدامیک از موارد زیر جزء مواد معدنی نیست ؟

1) آب                                        2) لیپید                                 

 3) اکسیژن                                4) دی اکسید کربن

 

19

معروفترین مونوساکارید ............. نام دارد .

1) ساکارز                                 2) سلولز                        

 3) نشاسته                              4) گلوکز

 

20

کدامیک از موارد زیر پلی ساکارید است ؟

1) نشاسته                                2) گلیکوژن                      

3) سلولز                                   4) همه موارد

 

21

تفاوت پلی ساکارید ها در چیست ؟

1) در تعداد مولکولهای تشکیل دهنده ی آنها                                 

2) هیچ تفاوتی از هیچ نظر ندارند

3) از هر نظر با هم متفاوتند                                                     

4) در ساختار مولکولی آنها ( شکل مولکول)

 

22

بیشترین مواد تشکیل دهنده ی پنبه از چیست ؟

1) نشاسته                             2) سلولز                            

3) گلیکوژن                              4) همه ی موارد

 

23

............. مخصوص سلولهای گیاهی و .......... مخصوص سلولهای جانوری و قارچها است .

1) گلیکوژن – نشاسته         2) گلیکوژن – گلیکوژن          

3) نشاسته – نشاسته        4) نشاسته – گلیکوژن

 

24

واحد های سازنده ی پروتئین ها چیست ؟

1) اسیدهای نوکلئیک                       

2) تری گلیسرید                    

 3) ویتامین                     

4) اسید های آمینه

 

25

پروتئین ها چه نقشی در بدن دارند ؟

1) انتقال گازهای تنفسی                

 2) انقباض ماهیچه ها                  

3) نقش آنزیمی                 

4) همه ی موارد

 

26

وظیفه ی آنزیمها در بدن چیست ؟

1) سرعت بخشیدن به واکنشهای شیمیایی                        

2 ) متوقف کردن فعالیتهای شیمیایی

3) ساختن پروتئین                                                     

 4) هیچکدام

 

27

به قسمتی از آنزیم که باعث انجام کار اصلی آنزیم میشود چه می گویند ؟

1) واکنش آنزیمی                  2) جایگاه فعال آنزیم                

3) خصوصیت آنزیم                  4) وظیفه ی آنزیم

 

28

کدامیک از موارد زیر نشان دهنده ی علوم زیستی کاربردی است ؟

1) تحقیق در باره ی چگونگی انجام تقسیم میتوز                     

2) آگاهی یافتن از روش حرکت سلولها ی تومور بدخیم

3) تهیه ی ماده ای برای پیشگیری از تقسیم سلولهای سرطانی    

 4)آشنایی با نحوه ی کنترل فعالیت سلول بوسیله ی ژنها

 

29

ورود کدام یک از موارد زیر به درون سلول قلب نشان دهنده ی نفوذ پذیری انتخابی غشاء سلول است ؟

1) Co2                          

 2) مواد زائد                         

 3) O2                   

 4) اوره

 

30

کدام اندامک در سلول ریشه ی چغندر وجود ندارد ؟

1) میتو کندری                            2) واکوئل                          

 3) کلروپلاست                           4) هسته

 

31

عبارت هر سلول از تقسیم سلولهای دیگر به وجود آمده است در تایید نظریه ی کدام دانشمند است ؟

1) ون هلمونت                        2) فرانچسکوردی                        

3) ارسطو                              4) فارابی

 

32

کدام یک اندام محسوب میشود ؟

1) مویرگ خونی                         2) کبد                          

3) عصب                                   4) سیستم ایمنی

 

33

حلالیت کدام ماده در آب کمتر است ؟

1) فروکتوز                                   2) گلیسرول                     

3) تری گلیسرید                            4) آنزیم

 

34

ریختن لوگل بر روی کدام یک سبب تغییر رنگ میشود ؟

1) گلیکوژن                                 2) همو گلوبین                   

 3) نشاسته                               4) آلبومین

 

35

چرا گفته میشود که آنزیم ها باعث سرعت بخشیدن به واکشهای شیمیایی میشوند ؟

1) چون آنزیم ها اختصاصی عمل میکنند                             

 2) به دلیل وجود جایگاه فعال در ساختمان آنزیم

3) چون واکنشها را در دمای غیر معمولی انجام میدهند            

 4) آنزیم ها انرژی اولیه جهت انجام واکنش را کاهش میدهند .

 

36

فتو سنتز در کدام بخش برگ بیشتر صورت میگیرد ؟ چرا؟

1) روپوست – تماس مستقیم با نور خورشید               

2 ) میان برگ – داشتن کلروفیل زیاد

3- سلولهای نگهبان روزنه – داشتن کلروپلاست          

 4) میان برگ – داشتن کلروپلاست فراوان و سیستم آوندی

 

37

 گیاه برای تبدیل گلوکز به پروتئین به کدام عنصر نیاز دارد ؟

1) گوگرد                            2( اکسیژن                          

3) نیتروژن                          4) فسفر

 

38

کدامیک از موارد زیر جزء پژوهش های علوم زیستی کاربردی می باشند؟

1) چگونگی تشکیل دو سلول دختر از هر سلول مادر در تقسیم میتوز                  

 2) شناسایی اندامکهای درون سلول

3) بررسی پدیده ی فتوسنتز در گیاهان آبزی                    

4) استفاده از گیاهان آکواریومی برای جلوگیری از مرگ ماهی ها

 

39

کدام یک از دانشمندان زیر, نظریه پیدایش خود به خودی ماده زنده از غیر زنده را بطور قطعی باطل کرد ؟

1) ارسطو                      2) پاستور                       

 3) ردی                        4 ) ون هلمونت

 

40

کدام بافت در استخوان ران انسان وجود ندارد ؟

1) بافت خونی                               2) بافت عصبی                      

 3) بافت استخوانی                         4) بافت ماهیچه ای

 

41

سلول ریشه ی هویج در مقایسه با سلول برگ آن کدام یک را ندارد ؟

1) دیواره ی سلول                      2) کلرو پلاست                       

3) واکوئل                                 4) میتوکندری

 

42

جنس اسکلت سلولی از چیست ؟

1) لیپید                                      2) پروتئین                              

3) پلی ساکارید                           4 ) اسید نو کلئیک

 

43

استفاده از لوگول برای پی بردن به وجود کدام یک از مواد زیر می باشد ؟

1) تری گلیسرید                    2) پروتئین                        

 3) نشاسته                          4) DNA

 

44

در ساختار کدامیک گلیسرول وجود دارد ؟

1) روغن آفتابگردان                    2) همو گلوبین                      

3) گلیکوژن                              4) پنبه

 

45

برای آنکه با افزایش تراکمCo2 , شدت فتو سنتز بیشترین افزایش را داشته باشد , کدام را باید بطور متعادل افزایش داد ؟

1) دما                                      2) نور                                

 3) دما و نور                              4) فشار و دما

 

46

کدامیک از جانداران زیر تولید کننده است ؟

1) انسان                                  2) قارچ                               

 3) زنبور عسل                          4 ) جلبک

 

47

گیاهان برای ساختن اسید آمینه کدام ماده را از خاک جذب میکنند ؟

1) نیتروژن                         2) فسفر                       

 3) آهن                            4) پتاسیم

 

48

کدام یک از جملات زیر نادرست است ؟

1)      در هنگام آزمایش باید همه ی متغیر ها بجز یکی از آنها که مورد آزمایش است ثابت و بدون تغییر باشند .

2)      علوم زیستی پایه ای به منظور استفاده انسان از پدیده های زیستی برای زندگی بهتر صورت می گیرد.

3)      لویی پاستور نظریه ی پیدایش خود به خودی ماده زنده از ماده ی غیر زنده را بطور قطعی باطل میکند .

4)      پژوهشگران امروزی دائما تصورات خود را در باره ی واقعیتها می آزمایند و اگر لازم بدانند در آنها تجدید نظر میکنند.  

 

49

سلولهای کدامیک از موجودات زیر دیواره ندارند ؟

1) باکتری میله ای                          2) قارچ                          

 3) ماهیچه                                   4) هویج

 

50

هستک محل ساخت کدام گزینه زیر است ؟

1) میتو کندری                                 2) ریبوزوم                  

3 ) شبکه ی آندو پلاسمی                 4) دستگا گلژی

 

51

کدامیک از فعالیتهای زیر توسط پروتئین ها کنترل نمی شوند ؟

1) انتقال گازهای تنفسی                                                             

2) کشش و انقباض ماهیچه

3) سرعت بخشیدن به واکنشهای شیمیایی                                        

4) انتقال صفات به نسل بعد

 

52

پنبه جزء کدامیک از ترکیبات آلی زیر می باشد ؟

1) لیپیدها                                2) پروتئین ها                   

 3) هیدراتهای کربن                   4 ) اسید های نوکلئیک

 

53

در مولکول کلروفیل چه عنصری یافت میشود ؟

1) منیزیم                                    2) سدیم                              

3) کلسیم                                   4) منگنز   

 

54

بیمار ی پلاگردراثر کمبود کدام ویتامین ایجاد میگردد ؟

1) رتینول                                          2) تیامین                     

3) اسید نیکوتینیک                            4 ) اسید آسکوربیک

 

55

پس از تقسیم میوز سلول 6کروموزومی ,چند سلول جنسی ماده تولید میشود وهرسلول پدید آمده چند کروموزوم خواهد داشت (از چپ به راست )

1) 2,6                                  2) 2,3                                       

 3)4,3                                  4) 1,3

 

56

در چه شرایطی تورب به وجود می آید ؟

1) محیط های گرم                  2) محیط های اسیدی                 

3) رطوبت کافی                     4) نگهداری در الکل

 

57

کدامیک از باکتریهای زیر به اکسیژن نیاز ندارند ؟

1) تجزیه کننده                                    2) شوره گذار                 

 3) تثبیت کنده ی نیتروژن                      4) شوره زدا

 

58

آزمایشات کدام دانشمند تایید کننده ی نظریه ی خلق الساعه بوده است ؟

1) فرانچسکو ردی              2) ون هلمونت                     

3) لویی پاستور                 4) رودولف فیزفو

 

59

کدامیک از سلولهای زیر دیواره ی سلولی ندارند ؟

1) سلولهای برگ هویج                 2) باکتری ها           

3) سلولهای قارچ خوراکی            4 ) سلولهای استخوان انسان

 

60

بخش مهم غشای سلولهای گیاه پنبه را کدام مواد تشکیل می دهند ؟

1) سلولز                             2) اسید های نوکلئیک                   

3) هیدراتهای کربن                 4) لیپید ها

 

61

از افزودن لوگول ( محلول ید دار) به کدام ماده , رنگ آبی ایجاد میشود ؟

1) گلیکوژن                           2) تر گلیسرید                                

 3) نشاسته                          4) پروتئین

 

62

کدامیک از موجودات زیر تولید کننده هستند ؟

1) زنبور عسل                          2) قارچ                              

 3) جلبک                                4) گاو

 

63

کدامیک از عوامل زیر بر شدت فتوسنتز بی اثر است ؟

1) دما                                  

 2) نور                          

 3) غلظت N2                            

 4)غلظت Co2 هوا

 

64

کدام دسته از مواد طی فرآیند تنفس در آزاد کردن انرژی به سلولهای بدن کمک میکنند ؟

1) ویتامین های محلول در چربی           2) ویتامین های گروه B            3 ) اسید های آمینه اساسی              4) مواد معدنی

 

65

کدام یک از افراد زیر به مصرف نمک بیشتری نیاز دارند ؟

1) کودکان 6 ساله ی مناطق سردسیر                                          

 2) افراد سالند مناطق معتدل

3) افرا مبتلا به بیماریهای قلبی                                                   

 4) کارگر 25 ساله در مناطق گرم

 

66

دیواره ی اسکلتی باکتریها چه نقشی دارد ؟

1) به باکتریها شکل میدهد                                                     

2) تاژک باکتریها را می سازد

3) کپسول باکتریها را میسازد                                               

 4) واکنشهای اکسید اسیون و احیا را انجام می دهد

 

67

نگهداری حالت تورژسانس و کنترل آب از عمده ترین کار کدام اندامکهای سلولی است ؟

1) واکوئلها                             2) اسفروزومها                         

3) میکروتوبولها                        4) میکرو فیلامانها

 

68

سلولی 10 کروموزوم دارد اگر این سلول تقسیم میتوز انجام دهد ........ سلول دختری حاصل میشود و سلولهای دختری هر کدام .......  کروموزوم خواهند داشت . ( از راست به چپ)

1) 5-10                             

 2) 2-5                                           

 3) 4-10                              

 4) 2-10

 

69

در تامین انرژی سلولی کدامیک از ترکیبات زیر اقتصادی تر است ؟

1) چربی ها                              2) هیدرات های کربن                     

3) ئیدروکربن ها                         4) پروتئین ها

 

70

نیتروژن و فسفر به ترتیب برای بیوسنتز کدام مواد لازم است ؟

1) استروییدها و اسیدهای آمینه                                             

2) نوکلئوتید ها و استروییدها

3) اسید های چرب و پروتئین ها                                            

4) اسیدهای آمینه و نوکلئوتیدها

 

71

برای آنکه با افزایش تراکم Co2 , شدت فتوسنتز بیشتر ین افزایش را داشته باشد کدام را باید بطور متعادل افزایش داد ؟

1) دما                                   2) نور                                  

3) دما و نور                             4) فشار و دما 

 

72

از تجزیه ی کدام ماده ی زیر اسید آمینه حاصل میشود ؟

1) تر گلیسرید                          2) همو گلو بین                          

3) لاکتوز                                 4) نوکلئوتید

 

73

کدام هیدراتهای کربن دارای فرمول کلی n(C6H10O5) میباشد ؟

1) گلیکوژن – سلولز                 2) نشاسته –لاکتوز                

 3) سلولز – ساکارز                  4) گلیکوژن - لاکتوز

 
+ نوشته شده در  پنجشنبه سی و یکم اردیبهشت 1388ساعت 22:48  توسط سارا سامانی پور |